أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٢

1 . مطلق و مشروط

دوم . غير مستقيم .

غير مستقيم نيز دو نوع است :

الف . على نحو التبليغ ( كه امتثال دارد ) .

ب . على نحو الاستقلال .

على نحو الاستقلال هم سه نوع است :

1 . طريقى ( كه امتثال دارد ) ،

2 . موضوعى ( كه امتثال ندارد ) ،

3 . مشكوك فيها ( كه ملحق به « امر طريقى » است ) .

خاتمه تقسيمات واجب

به مناسبت اينكه در باب اوامر ، سخنى از وجوب مطرح است ، لذا در اين خاتمه ، تقسيمات واجب را ذكر مىكنند . مىفرمايد : واجب ، از جهات گوناگون ، قابل تقسيم است كه حدود شش تقسيم در اين خاتمه عنوان شده است .

1 . مطلق و مشروط

گاهى واجب را با امور داخلى ( يعنى امورى كه مقوم واجب و داخل در حقيقت آن هستند ) مقايسه مىكنيم . مثل نماز نسبت به ركوع و سجود و . . . كه نام اين‌ها را مقدمات داخلى مىگذارند و فعلا محل بحث ما نيستند و سيأتى در مبحث مقدمهء واجب ان شاء اللّه تعالى .

و گاهى واجب را با امور خارجى ( امورى كه خارج از ذات و ماهيت واجب‌اند ) كالوضوء و الاستقبال و . . . بالنسبة الى الصلاة مقايسه مىكنيم . الآن بحث ما در همين قسم است و مىگوييم :

هنگامى كه ما واجبى را با امور خارج از ذات آن واجب مقايسه مىكنيم ، دو قسم پيدا مىشود :

1 . واجب مطلق .

2 . واجب مشروط .