نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

خطبهء 11

از فرمايشات آن حضرت در رابطه با جنگ جمل نسبت به فرزند خود محمّد حنفيّه آنگاه كه علم جنگ را به او عطا فرمود :

( 1 ) اى محمّد ، باش همچون كوه سخت و استوار * ( مىنشايد مر ترا هرگز فتور و اضطرار )

كوه گر لرزد تو ثابت باش و در جا مستقرّ * ( صخره گر ريزد تو محكم باش و قائم در مقرّ )

( 2 ) در زمان جنگ دندان روى دندان بر گذار * ( مشكلات جنگ را بر خود قرين و سهل دار )

( 3 ) بر سبيل استعاره « 1 » كاسهء سر راسپار * ( بر كسى كه هستى عالم بنامش برقرار )

در سر عزّ و شرف ، از جان و از سر درگذر * ( بر خدا معطوف دار افكار خود را اى پسر )

پاى خود را با مهابت بر زمين كوب همچو ميخ * با ثبات خويش بر كن ريشهء دشمن ز بيخ

( 4 ) كثرت دشمن ترا مقرون نسازد بر هراس * چونكه آن همراه دارد بر تو سوء انعكاس

( 5 ) انتهاى جند دشمن را بياور در نظر * ( مطمئن هرگز مباش از كيد خصم حيله‌گر )

تا تمام لشكر دشمن نيابند انهزام * ( دستيابى غير ممكن باد بر تو در مرام )

( 6 ) تا پس از آگاهى از تدبير و مكر دشمنان * از شعاع برق تيغ تيزشان باش ايمنان

امام عليه السّلام بعد از اين همه نصائح ارزنده و توصيه‌هاى سازنده ، باز مسئلهء نصرت و پيروزى را منوط « 2 » به توفيق خدا ميداند :

پس بدان ، بعد از ثبات و استقامت در ستيز * كار را يكسر نخواهد كرد بر تو تيغ تيز

غير از اينكه بهر امداد و حمايت دست غيب * از وراى پردهء غيبت برون آيد ز طيب

( 1 ) استعاره عاريت دادن ( 2 ) آويخته