نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨١٩

خطبهء 234 ( خطبهء قاصعه )

بر حميّت ، تكيه داريد و بفخر بىثمر * آنچنانكه پيش جاهل هم نباشد معتبر

( از تكبر به خدا پناه ببريم )

( 37 ) ليك شيطان كرد بر آدم تعصّب آنگهى * ( كز اساس خلقت او يافت علم و آگهى )

گفت تو از جنس خاكى ، ليك من از آتشم * زين جهت بر اصل خود بار تعصّب مىكشم

( او چنين آورد بر آدم ، دليل برترى * اين سخن باشد به جاهل استناد بهترى )

مترفين « 1 » امّتان و اغنياى روزگار * اى بسا كردند بر اموال و اولاد افتخار

( آيهء سى و چهار و سى پنجم در سباء « 2 » * از سران قوم‌ها گفته بتوضيح اين نبأ )

( آنچنانكه نعمت دنيا بما رو كرده باز * در سراى آخرت هم ، مترفيم و سر فراز )

( در تعصّب غرقه‌ايد اى اهل كوفه بر ملا * همچو شيطان در درون داريد موج ادّعا )

( 38 ) گر نباشد مر شما را از تعصّب چاره‌اى * از سجاياى حميده لازم آيد پاره‌اى

بر خصال نيك و اخلاق نكو و دلپسند * آنچه آن را مىسزند آزادگان ارجمند

آنچه بر شايستگان باشد ملاك افتخار * عقل سرشار است و آثار جميل و اعتبار

يا بسان خوى مرغوب و صفات عاليه * يا سجاياى جميله از بديها خاليه

( 39 ) پس تعصّب از سجيّات « 3 » ستوده جايز است * آنچه از اركان اوصاف و صفات بارز است

از قبيل صدق وعد و حفظ حقّ همجوار * طاعت ابرار و حفظ آبرو و عرض « 4 » و عار

حرمت استاد و اخذ كار نيك و كظم « 5 » خشم * ( در ورود غير محرم انسداد « 6 » هر دو چشم )

حسن برخورد و فرار از ظلم و دورى از هوا * ( نيّت امداد و يارى بر يتيم و بىنوا )

ترك تلبيس « 7 » و ريا و حقد « 8 » و دورى از فساد * دست بردارى ز قتل و بسط ايذاء « 9 » در بلاد


( 1 ) خوشگذران ( 2 ) سوره سبا آيهء 4 و 5 وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ . . . ( 3 ) خوىها ( 4 ) آبرو ( 5 ) فرو بردن ( 6 ) بستن ( 7 ) حقيقت پوشى ( 8 ) حسد ( 9 ) اذيّت كردن