نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨١٨

خطبهء 234 ( خطبهء قاصعه )

التصاق « 1 » 7 موضع ، پنج نوبت ، روى خاك * مىكشد او را بسوى روسپيدى از هلاك

همچنان در روزه و احسان و دورى از حرام * پيشگامى در امور خير و حسن اهتمام

چونكه او بر پشت چسباند شكم را با صيام * مىكند بذل تواضع با ركوع و با قيام

بذل محصول گياهى همچو گندم در زكات * ناتوانان را دهد امكان و بعضى ممكنات

بذل محصولات انعامى بسان گوسفند * باشد از افعال مؤمن دلپذير و دلپسند

تا بدين ترتيب اعضا را رهاند از گناه * از بلاى خود ستائى و غرور و اشتباه

( 35 ) پس نظر بايد بدين افعال نيك و دلپذير * آنچه در پيش خدا داراى ارج بىنظير

آن عبادتى كه انسان را ز پستى دور كرد * كبر را كوبيد و از دنيا پرستى دور كرد

خود پسندى را زدل‌ها حذف كرد و بر طرف * سر فرازى را مذمّت كرد حال و در سلف « 2 »

( يا بدين معنى كه مؤمن با قبول اين عمل * كبر و نخوت را درون دل نموده مضمحل )

( چون خيانت عادتا از كبر سر بر مىكشد * تا بدان جا كه برادر را ، برادر مىكشد )

امام عليه السّلام در اين قسمت اهل كوفه را بر عصبيّت و فخر بدون علّت نكوهش فرموده است .

و لقد نظرت فما وجدت احدا من العالمين يتعصّب . . . ( خطاب به اهل كوفه ) ( پيامدهاى اشتباهكارى نادانان )

( 36 ) من نظر كردم به احوالات مردم ، در جهان * جنبش اقوام را دقّت نمودم در ميان

هيچ قومى را نديدم در تعصّب ماندگار * غير از اينكه اشتباه قوم نادان روى كار

يا ز روى حجّتى كه نيست در عقل استوار * يا كه مىچسبد بعقل ابلهان نابكار

نخوت ايشان خلاصه با دليل باطل است * ليك در پندارشان از كاردان عاقل است

جز شما كه بىسبب فخر و تكبّر مىكنيد * بهر امرى بىسر و سامان تظاهر مىكنيد

( در سر امريكه بر او نيست ارج و اعتبار * پيش همديگر تكبّر مىكنيد و افتخار )


( 1 ) چسبانيدن ( 2 ) گذشته