نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٨٤

خطبهء 228 اين خطبه از اصول و قواعد علم خدا شناسى چيزهائى را گرد آورده كه خطبه‌هاى ديگر آن را گرد نياورده

اجتناب از نوپديدى ، نيست در خلق ، از خدا * آنچنانكه نيست آنها را گريز از انقضاء

نو پديدان بر وجودش رنج و بارى هم نداشت * خستگى بر او نيامد گر چه يارى هم نداشت

( بنكات زير بسيار دقّت كنيم تا بقلوب خود جلوه‌اى بيفزائيم )

( 20 ) خلق را هستى نداده اوج يابد در جلال * يا براى احتمال بيم نقصان يا زوال

يا به يارى جستن از هر آفريده بر رقيب * يا بدورى جستن از دشمن ز بلوا يا نهيب

يا براى كثرت فرّ و شكوه سلطنت * يا براى سيطره بر خصم و قطع مسكنت

يا براى قطع ترس و رفع خوف و دفع شرّ * بلكه آنها را پس از تكوين نمايد بىاثر

نى ز دلتنگى كه در تصريف آنه رخ دهد * يا بدين معنى كه او را بر گشايش آورد

نى باينكه وزن شان او را گرانى مىكند * يا باينكه در حفاظت ناتوانى مىكند

بلكه اشياء را نموده روى مهرش برقرار * كرده با لطف و توانائى قويم و استوار

( 21 ) باز مىخواند پس از افناء بپاى اهتزاز * حين اينكه باشد از جمله غنى و بىنياز

ضمن اينكه بر مدد خواهى ندارد احتياج * تا كه يارى گيرد از ايشان ز خوف ليل داج

يا ز نادانى برون آيد بعلم و معرفت * يا ز فرط فقر برگردد باوج مرتبت

يا كه از ذلّت بر آيد بر مقام ارجمند * ذات او پاك است از هر نقص و عيب و هر گزند

( آن كه او را عزّت و فرّ و كمال مطلق است * بارى سبحان ، خداى ذو الجلال مطلق است )

( ناهيا ) غرق است در درياى كنهش عقل و هوش * يا زبان كوتاهتر كن يا نكو گو ، يا خموش

پايان خطبهء 228