نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٢

خطبهء 164 از خطبه‌هاى آن حضرت كه در آن شگفتى آفرينش طاوس را بيان مىفرمايد .

هر زبان از وصف اين موجود كوچك الكن « 1 » است * طاير وهم ، اندرين پرواز ، سست و اهون « 2 » است

( 18 ) پس منزّه باد ، آن كه غالب آمد هر زمان * بر عقول و وهمها در وصف مرغى بىزبان

از بيان آن ، زبانها را نموده ناتوان * آنچنانكه او بيانها را نموده ، ناتوان

حال آنكه درك مىگردد به ظاهر در عيون * ( صاحب اعضاى بيرون يا جوارح اندرون )

رنگ و صبّاغى شده محدود گشته ، نوظهور * ( يك بديعه يك پديده يك نمونه از طيور )

( 19 ) باز تنزيهم « 3 » بر آن پروردگار بردبار * پاى مور و پشّه را زانجا كه كرده استوار

همچنان بالاتر از آن پاى طوطى يازغن * پيل و ماهى و شتر يا ببر و شير و كرگدن

( 20 ) باز تسبيحم به آن پروردگار انس و جان * ( آن كه بخشيده بپيكرها توان و روح و جان )

بهر خود واجب نموده در مشيّت آن وحيد * آنچه را كه خلق كرد و روح و جانش هم دميد

آن نجنبد جز كه مأمورين مرگش در كنار * عمر او محدود و در انجام و فرجام است كار

( اينكه موجودى نباشد كه بمرگش نسپرند * بلكه آن را طوعا و كرها ز دنيا مىبرند )

فلو رميت ببصر قلبك نحو ما يوصف لك منها . . . ) اگر آنچه در بهشت است به چشم دل بينى هر آينه از زيبائىهاى دنيا ديده فروبندى :

( 21 ) گر به چشم دل ببينى هر چه گويند از بهشت * بر حقيقت رهنمون باشى مسير سرنوشت

نفس تو با كلّ محنت‌ها صبورى مىكند * از خوشىهاى جهان همواره دورى مىكند

گر بعقل اندر نشانى جاى خود را بر بهشت * حسرت آرى كه همى باشد نصيبت در بهشت

( 22 ) از صداى بهجت‌انگيز نواى برگ‌ها * از شكوه غنچه‌ها و شاخه‌هاى برگ‌ها

از عبير گلستان و جلوه‌هاى سبزه‌زار * از درختان مصفّا و صفاى شاخسار

آن درختانى كه روئيده كنار جويبار * ريشهء آنها درون تلّ مشكى ، برقرار


( 1 ) لال ( 2 ) ناتوان ( 3 ) ستودن