نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩١

خطبهء 164 از خطبه‌هاى آن حضرت كه در آن شگفتى آفرينش طاوس را بيان مىفرمايد .

( 14 ) كم بود رنگى كه طاوسش ندارد بهره‌اى * ( زين جهت دارد بمرغان امتياز و شهره‌اى )

صيقلى و رنگ مو بخشيده او را برترى * ( رنگ گردن داده او را اعتبار ديگرى )

او ز ازهار « 1 » پراكنده گرفته بهره‌اى * پس وجود او تشكّل يافت از هر زهره‌اى

آفتاب گرم و امطارش نداده پرورش * بلكه حىّ قادرش همواره داده پرورش

و قد يتحسّر من ريشه و يعرى من لباسه . . . گاهى پرهايش مىريزد و عريان مىشود و دوباره پر مىآورد .

( 15 ) گه تن از پرها برون آورده عريان مىشود * باز پرهاى نو از ريشه نمايان مىشود

پر فرو بگذارد همچون برگ ريزان در خزان * پشت سر مىآورد پرهاى ديگر جاى آن

تا به شكل و هيأت پيشين نمايد در جمال * ( در ملاحت بىنمونه ، در تلوّن ايده‌آل )

آنچنانكه رنگ پرهاى قديمى يا جديد * هر يكى در جاى خود رويد ، بنفشه يا سفيد

هر پرى در جاى غير خود نگردد برقرار * بلكه هر پر با همان رنگيست در آن آشكار

( 16 ) روى دقّت گر نظر دوزى بموئى در تنش * رنگهاى مختلف بر تو نمايد واكنش

گاه مىبينى برنگ عسجديّه « 2 » زرد رنگ * گاه سرخ و گه زبرجد رنگ ، يعنى سبز رنگ

( خدايا در يك پرنده اين همه شگفتى ! . . . )

( 17 ) پس چگونه زيركيهاى عميق روزگار * در چنين خلقت نظر گويند پيدا آشكار ؟

عقلهاى راسخ و افكار صاحب اعتراف * درك بنمايند و دريابند راه اكتشاف ؟

از كجا انديشهء فرزانگان هوشيار * تيز پروازانه در آن قلّه گردد برقرار ؟

حال آن كه درك در اجزاى مرغى اين چنين * پس فروماند و پريشان دست روى آستين


( 1 ) شكوفه‌ها ( 2 ) رنگ طائى