نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١

شمس مبصره و قمر منير از آيات عظيمهء پروردگار جهان

عالم السّر من ضمائر المضمرين . . . خداوند عالم داناست بر كسانى كه راز خود را پنهان دارند .

امام عليه السّلام در اين فصل با منتها درجهء فصاحت به اصناف مخقلوقات عالم اشاره فرموده و شنوندگانرا به علم بىپايان خلّاق سبحان متوجّه ساخته كه علم خداوند جهان در رابطه با خلائق در كليّات و جزئيّات يكسان است .

( 50 ) خالق كلّ جهان ، پروردگار انس و جان * عالم سرّ است و اعلان در زمين و آسمان

عالم و داناست بر آنان كه پنهان كرده راز * ( يا كدامين چيز را دارد كدامين دل نياز )

( آگه است از هر نهانى طىّ روز و طول شب * از درون خاك و از رگهاى مخفى در رطب )

از نگاه زير چشمى از طريق استراق * ( آنچه در دل‌ها نهان است از نفاق و اتّفاق )

آنچه در انديشه‌ها با هم مبدّل مىشوند * ( آنچه در اذهان انسانها مدلّل مىشوند )

آن چه در اعماق دلها ساكن است و مستقر * آنچه در پشت حجابات از مرائى مستتر

آنچه بر سوراخ اسماع مىنشيند از كلام * از ره آهسته گويى يا زراه ازدحام

آگه است از وضع سوراخ عميق مار و مور * آنچنانكه در زمستان كنده باشند همچو گور

( 51 ) آگه است از موضع آه زنان داغدار * آن زنانى كه شوند از شير خواران بر كنار

همچنان از هر صدا و مشى اقدام آگه است * از نموّ ميوه‌ها و غلف اكمام آگه است

واقف است آنجا كه خفتنگاه باشد بر وحوش * يا زمخفى گاه‌ها دارند نوعى از خروش

آگه است از حال پشّه در شكاف سنگ سخت * در ميان ساقه‌ها و پشت اوراق درخت

در اين فصل فرمايشات امام عليه السّلام در محور ديگرى از علم بىانتهاى خداوند دور مىزند و از ريزه‌كاريها و باريكىهاى آفرينش كه هر بيننده را متحيّر مىسازد بحث مىفرمايد .

( 52 ) داند آن را كه برون آيد ز اصلاب رجال * يا چگونه باشد آن را سوى ارحام انتقال