نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٩

شمس مبصره و قمر منير از آيات عظيمهء پروردگار جهان

و آنچه روئيده ز خاك و آنچه پرورده رياض « 1 » * و آنچه يافت از گلشن و گلزار و صحرا انتهاض « 2 »

( 44 ) آن گياهان روزى دام است و توشه بر انام * ( طىّ خلقت اين چنين آمد زاوّل تا ختام )

راه‌هاى رفت و آمد را گشوده در زمين * هر كجا بينى علامت‌ها نهاده بر زمين

كار رفت آمد ز روى آن ميسّر گشته است * گر چه در اين ارض خاكى صد هزاران پشته است

سوره زخرف به اين تعبير اشارت مىكند * از ضياء آيهء دهم اضائت « 3 » مىكند

فلمّا مهّد ارضه و انفذ امره . . .

بعد از آنكه خداى تعالى مهد زمين را گسترانيد و فرمان مطاع خود را به آفرينش انسان اختصاص داد ، آدم عليه السّلام را اصطفاء فرمود و او را فضيلت و برترى بخشيد .

( 45 ) بعد از آنكه بارى سبحان زمين را گستريد * مقتداى نسل انسان ، بوالبشر را آفريد

با مدال ارجحيّت بر ملائك برگزيد * تا نمود از نعمت علم لدنّى مستفيد

اوّلين مخلوق خود در نسل انسان كرد ياد * ( نسل انسان از وجود او گرفته اعتماد )

با تفضّل جاى دادش در بهشت جاودان * تا خورد از رزق افزون و فراوان اندران

آنچه او را در بهشت از خوردن آن نهى كرد * علّت آن را كه عصيان است بر او وحى كرد

بهر او آموخت فرجام امور خير و شر * آنچه شأن و منزلت را مىنشاند بر خطر

( 46 ) سر زد آدم ز آنچه ايزد منع و نهيش كرده بود * بىمحابا آنچه را كز قبل وحيش كرده بود

تا تطابق گيرد آنچه بود او را روى كار * با همان علمى كه قبلا داشت بر او كردگار

( اين دليلى نيست و عنوانى ز آدم بهر آن * كاختيارا نفس او بوده بتركش ناتوان )

( بلكه علم او بهر معلول و علّت علّت است * قدرت او در خور تكوين خلقت علّت است )

( سورهء اعراف دارد شرح و عنوانى از او * مىكند با واژهء مأنوس بحث و گفتگو ) « 4 »


( 1 ) روضه‌ها و باغها ( 2 ) سر بلند كردن ( 3 ) نور افشانى ( 4 ) اعراف 22