نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١١

خطبهء 90 از فرمايشات آنحضرت است معروف به خطبهء اشباح ( اشخاص )

بخشش او نيست در چيزى كه از او خواستند * بيش از احسانش كه خوردند و به پا برخاستند

پس عطايش بىنهايت باد همچون رحمتش * هر چه بخشد كم نمىگردد ، ز كان دولتش

اوست مبدأ هر چيز كه پيش از او چيزى نبوده كه مبدأ ، باشد و هكذا اوست آخر هر چيز كه بعد از او چيزى نباشد كه مرجع گردد . و اگر بگوئيم كه اوّل است پيش از آخر و آخر است بعد از اوّل اشتباه محض است :

( 3 ) اوّلى كه در تصوّر نيست او را اوّلى * تا نمايد قبل از او سيماى خود را منجلى

آخرى باشد كه بعد از وى نباشد آخرى * مرجعى كه غير از او هرگز نباشد ديگرى

( چون براى وى صفاتى زائده بر ذات نيست * زين جهت تأخير و تقديمى بر او در ذات نيست

اوست رادع بر تمام مردمكهاى عيون * ( چشم‌ها از ديدنش محبوس ، در زير جفون )

( ديدگانرا منع كرد از رؤيت خود هر زمان * ديده را درك از كجا باشد براى لا مكان )

مختلف بر او نمىگردد زمان و روزگار * ( بىمراد او نگردد ماه و انجم در مدار )

نيست اندر ذات او تغير حالى روى كار * ( از قبيل قوّت و ضعف و سرور و اضطرار )

نيست در جائى كه يابد جاى ديگر انتقال * ( بهر او امكان ندارد اختلاف وضع و حال )

و لو وهب ما تنّفّست عنه معادن الجبال . . .

( عطا و بخشش نامتناهى از يك ذات لا يتناهى ) يا به تعبير روشن‌تر اگر خداوند معادن جبال و اصداف بحار ، از قبيل طلا و ياقوت ، درر « 1 » غلطان و خوشه‌هاى مرجان را به كسى ببخشد كنوز كرامت او تقليل نمىيابد .

( 4 ) گر تفضّل كرد بر فردى خداى دادگر * كلّ اصداف بحار و كان‌هاى سيم و زر

گنج‌هاى كوه‌ها از لعل و ياقوت و طلا * درّ و مرواريدها و خوشهء مرجان‌ها


( 1 ) درّها