نهج البلاغه ( منظوم بر اساس نسخه فيض الاسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٤

خطبهء 78

از سخنان آنحضرت است كه به ( عفيف برادر اشعث ابن قيس ) فرمود آنگاه كه عزم جنگ با خوارج داشت . او به آن بزرگوار عرض كرد يا على اگر در اين هنگام روانه شوى ، موفق نشوى و اين اطّلاع را از علم نجوم دانسته‌ام . حضرت چنين فرمود .

( 1 ) ساعتى بر من نشان دادى كه كس را طىّ آن * در سفر آيا خطر او را نباشد در ميان

ساعتى را همچنان گفتى كه فردى در سفر * طى آن ساعت نخواهد بود عارى از خطر

اين گمان آيا برايت در مقام صحّت است ؟ * گر چنين پنداشتى در تو كمال غفلت است

( 2 ) گر كسى بر اين سخن انگشت ضحّت بر نهاد * او ندارد با چنين باور به قرآن اعتقاد

اين سخن را گر نپندارد دروغ و بىفروغ * پس چنين آسيمه سر پنداشت قرآنرا دروغ

( آيه‌اى در نمل گويد از خداى مهربان * اينكه غير از وى نداند در زمين و آسمان ) « 1 »

در ره تحصيل آنچه دوست دارد در جهان * مثل اينكه بىنياز است از خداى لا مكان

همچنان در راه دفع شرّ و رفع هر بدى * بىنياز افتاده از امداد و نصر ايزدى

( 3 ) آنزمان حمد تو مىبايد مر او را در نظر * تا بگويد مر ترا اى گردگار دادگر

پس به فرمان تو يابد روى رغبت انقياد * تا بيابد حسن فرمان خدايش ازدياد

علم نجوم از زوايهء ديدگاه على عليه السّلام : تا مولا منجم را شناخت او را به مردم شناسانيد و چنين فرمود :

( 4 ) از تعلّم بر حذر باشيد از علم نجوم * در خور رفع نياز ، الّا به مقدار لزوم

تا به آن تشخيص گردد در صحارى و بحار * راه صحرائى و آبى ، روز روشن ، ليل تار

( 1 ) آيهء 65