مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٢
* ( 30 - وفات سجاعى نحوى مصرى ) *
علم حكمت و هداية و علوم ديگرى را أخذ نمود ، و در علم نحو و أدب مشهور گرديد . و او را تأليفات بسيارى است ، از آن جمله :
اول : « بلوغ الارب » بشرح قصيدهئى از كلام عرب ، كه آن قصيدهء سموئل بن عادياى غسانى يهودى است كه اول آن اينست :
إذا المرء لم يدنس من اللؤم عرضه * فكل رداء يرتديه جميل
دويم : « الجواهر المنتظمات » در عقود مقولات ، كه شرح كتاب « مقولات » خود او است ، و شيخ حسن عطار كه در 1250 بيايد حاشيهئى بر آن نوشته . سيم : « حاشيه بر بر شرح قطر » تأليف ابن هشام ؛ در نحو كه در 1177 از تأليف آن فارغ شده . چهارم :
« رساله در اثبات كرامات أولياء » . پنجم : « شرح دو بيت از مقولات » تأليف خودش .
ششم : « شرح معلقة امرئ القيس » . هفتم : كتاب « فتح الجليل » بر « شرح ابن عقيل » بر « الفيهء » ابن مالك در نحو ، كه آن حاشيهئى است بر شرح مذكور ، و در 1178 از تأليف آن فراغت يافته . هشتم : « فتح المنان » در بيان رسل مذكور در قرآن ، كه آن شرح منظومهء خدو او است در بيان أنبيائى كه در قرآن كريم ذكر شدهاند . نهم : « الفوائد اللطيفة » در شرح ألفاظ وظيفه ، و آن در شرح كتاب « وظيفه » تأليف سيدى أحمد زروق است ، در تصوف .
دهم : « المقولات » در فلسفه ، كه گفتيم خود شرحى بر آن نوشته : يازدهم : « منظومه در استعارات » .
سجاعى ، در اين سال در قاهره وفات كرد ، و در قرافه كبرى در تربت مجاورين ، نزد پدر خود دفن شد .
3 - 11 در صفحهء 73 سطر 19 بجاى « منظوم اخضرى الجزائرى » بگذاريد :
كه آن منظومهئى است از عبد الرحمن بن سيدى محمد صغير الجزائرى مشهور به اخضرى كه در قرن دهم وفات كرده ؛ چنانكه در « معجم المطبوعات : 407 » نوشته ، و آنجا گويد كه : خود اخضرى هم شرحى براين منظومه دارد .