مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤

* ( 33 - تولد مرحوم وصال شاعر شيرازى ) *

حكمت الهى و توحيد و عرفان و مراتب سير و سلوك است كه يكى بنام آب زندگانى در مدح ميرزاى سكوت رحمه اللّه است .

در « گلشن وصال : 26 » نوشته : در هرجا كه باستقبال استادان سخن رفته به همان مسلك گرائيده ، با آنكه لطافت مخصوص را دارا است . در غزلى مىفرمايد :

مرا نه طالع سعد است و نه اتابك سعد * خدا نخواست كه خيزد دو سعدى از شيراز انتهى

چهارم : كتاب « سفينه » در شرح احاديث قدسيه نظما و نثرا . پنجم : « شرح كتاب - أطواق الذهب » زمخشرى در مواعظ و آداب و حكم و اخلاق أيضا بنظم و نثر . ششم :

كتاب « صبح وصال » به طرز گلستان سعدى . هفتم : « كتابى در ادبيات و قوانين عروض » هشتم : « كتابى در حكمت و كلام » بنثر و نظم . نهم : « كتابى در گفتار حكيم - فارابى » در علم موسيقى ، و ديگر از آثار او خطوط و نوشتجاتى است كه از او بأقسام مختلفه خط باقى مانده ، و از آن جمله قرآن‌هاى مجيد و كتب دعوات است كه در « گلشن - وصال : 32 » نوشته : شصت و هفت قرآن و هفتصد دعوات و چند جلد از « مثنوى » مولوى و « ديوان حكيم خاقانى » و « انورى » و « كليات شيخ سعدى » و « كتاب خواجه حافظ - شيرازى » به خط برجسته نستعليق و شكسته است ، و بعضى از قرآنها بقطع وزيرى و هيكلى بوده ، و صفحه‌اى را به چندين خط و چندين رنگ مىنوشته ، و تذهيب و نقاشى مىكرده ، و در آخر هر قرآنى نوشته كه قرآن چندم از مكتوبات او است .

و هرچند نتوان از اشعار او چيزى انتخاب كرد ، چون همه در اعلا درجهء شيوائى و دلربائى است ، ليكن ما ؛ در اينجا از « فارسنامه ناصرى 2 : 65 » اين چند شعر را در مدح حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله از او آورديم :

ماه فلك را كلف مگوى كه لاف است * اين اثر آن بنان ماه شكاف است

كاهكشان پهلوى دريدهء چرخ است * اى كه ترا خرق و التيام گزاف است

اختر گردون كه شد زريك روان بيش * شاهد تسبيح سنگ‌ريزه ، كفاف است

ديدهء شبكور نفس اگر ز چه طبع * شب‌رو افلاك را نديده معاف است

مه چو شكافد كسى فلك بشكافد * آن سخنان حكيم بيهده‌باف است

طوف سماوات كرد يك شب و عمرى است * هفت سماوات گرد او بطواف است