نسخه شفا ( گل و گياه ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٧

تركيب شيميايى :

شقايق يا خشخاش بستانى

تركيب شيميايى :

گل شقايق داراى الكالوئيدى به نام آردين « 1 » به فرمول

C 21 H 21 NO 6

است . اين الكالوئيد در كاسبرگ‌ها و تخمدان گل به مقدار زيادرت وجود دارد . بعلاوه مواد ديگرى در گل شقايق نظير اسيد راديك « 2 » ، اسيد پاپاوريك « 3 » ، دو ماده رنگى ، اسيد مكونيك ، موسيلاژ ، صمغ ، قند و غيره يافت مىشود . اسيدهاى رقيق ، دم‌كرده آن را در حرارت به رنگ قرمز درمىآوردند .

درحالىكه همين دم‌كرده در مجاور قلياييات ، رنگ قهوه‌اى و تحت اثر اسيد سولفوريك غليظ ، رنگ سبز حاصل مىكند .

ماميران « 4 »

تركيب شيميايى :

ماميران داراى الكالوئيدهايى است كه بعضى از آنها اثر سمى دارند اين اكالوئيدها عبارت از كليدونين « 5 » كلريت‌رين « 6 » سانگينارين « 7 » و پروتوپين « 8 » است . مواد ديگرى نظير موسيلاژ ، مواد رزينى ، پكتيكى ، يك ماده رنگى به نام كليدوگزانتين « 9 » اسيد كليدونيك « 10 » اسيدهاى آلى ديگر ، املاح معدنى مخصوصا فسفات‌هاى كلسيم ، منيزيوم و آمونيوم نيز در ماميران وجود دارد .

كليدونين به فرمول

H 2 OC 20 , H 19 NO 5 G

و به صورت بلورىهاى سوزنىشكل يا فلس مانند به دست آمده است . كليدونين ، غير محلول در آب است . به مقدار كم در اتر و الكل ولى به مقدار زياد در كلروفرم و روغن‌ها حل مىشود . كلريت‌رين ، به فرمول

C 21 H 17 NO 4

، به صورت بلورىهاى بىرنگ متبلور مىشود . ماده‌اى است كه به مقدار كم در حلال‌هاى آلى به استثناى كلروفرم حل مىگردد و فلئورسنس سبز ايجاد مىنمايد .

پروتوپين ، به فرمول

C 20 H 19 NO 5

، به صورت گرد سفيدى متبلور مىشود . در آب غير محلول است ولى در كلروفرم و آمونياك به مقدار زياد حل مىگردد .

كلريت‌ريت و سانگيتارين ، داراى سميت زياد و اثر تحريك‌كننده‌اند .

( 1 ) - Rheadine ( 2 ) - Ac . Rheadique ( 3 ) - Ac . Papverique ( 4 ) - Childonium Magus ( 5 ) - Chelidonine ( 6 ) - Chelerythrine ( 7 ) - Sanguinasine ( 8 ) - Protopine ( 9 ) - Chelidoxanthine ( 10 ) - Ac . Chelidonique