مجموعه فهرست گزيده نسخ خطى فارسى آسياى ميانه و قفقاز در علوم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٧
396 زبدة الهيئة - الزبدة فى الهيئة
* عنوانها و نشانيها : شنگرف * نوع كاغذ : شرقى ، زرد * تعداد برگ : 315 * تعداد سطر : 19 * اندازهء متن : 24 * 14 سانتيمتر * اندازهء جلد : 1 / 25 * 5 / 15 سانتيمتر * نوع جلد : كاغذى با مقوا به رنگ قرمز و داراى ترنج و سرترنج زيتونى ، ضربى ، مجدول به رنگ زيتونى ، زرد و قرمز است .
عطف : تيماج قهوه‌اى و لبه : تيماج يشمى .
ويژگيهاى نسخه : برگ آغازين كتاب از شيرازه جدا شده است . در روكش پارچه‌اى قرمز با گل‌هاى زرد نگهدارى مىشود . نسخه رطوبت ديده و در حاشيه تصحيح شده و داراى ركابه است .
نك : نسخه‌هاى خطى كتابخانه‌هاى شوروى ، دفتر هشتم ، ص 237 ( نشريه ) .
« شمارهء ثبت : 533 -
PAC
»
*
396 زبدة الهيئة - الزبدة فى الهيئة
396 زبدة الهيئة - الزبدة فى الهيئة
هيئت ، فارسى
از : خواجه نصير الدين محمد ، فرزند محمد ، فرزند حسن طوسى م . 672 ه - 1274 م .
آغاز :
« بعد از سپاس و ستايش آفريدگار جلّ جلاله و درود بر خاتم انبياء محمد مصطفى و بر اهل بيت و ياران او چنين گويد محرّر اين مقالت و مسوّد اين رسالت كه در بعضى سفرها جماعتى متعلّمان كه به مثابت فرزندانند بل عزيز به استفادت علم هيئت و استكشاف احوال افلاك . . . » .
انجام :
« و باقى منازل يكى بعد از ديگرى چنان كه گفتيم و اين‌قدر درين مختصر كفايت باشد از علم هيئت و در معرفت اجرام و ابعاد و كواكب و مختصر ديگر ساخته شود بتوفيق اللّه تعالى تمام شد . . . اقليم هفتم به قمر منسوب است بلاد مشهورة اين اقليم زمين ياجوج و ماجوج و ديار صغاليه و زمين بلغار و ديار روس و سقبين و جابلقا و اقصاى روم و طرفى از محيط تا كنار بحر محيط از جانب مغرب ؛ تمت » .
گزارش متن : رساله‌اى است در سى باب كه در ابتداى آن عباراتى بدين صورت آمده است : « فلك زحل : سرب ، سرد و خشك ؛ فلك مشترى : قلعى ، گرم و تر ؛ فلك مريخ : آهن ، سرد و خشك ؛ فلك شمس : طلا ، گرم و تر ؛ فلك زهره : مس ، گرم و خشك ؛ فلك عطارد : جهت ، سرد و خشك ؛ فلك قمر : نقره ، سرد و تر » .