مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٤٥

جوهر 77 / 12

الجسا

الجسا 125 / 8 « 32 »

دشوار باز شدن پلكهاست هنگام بيدار شدن .

الجساوة

الجساوة 129 / 3

هرگاه در كبد ورمى پيدا شود و خود حل نگردد و به انعقاد و سختى انجامد ، آن سختى را جساوه گويند .

الجسم

الجسم 75 / 2

جسم آن چيزى است كه داراى طول و عرض و عمق است .

الجلد

الجلد 112 / 10

پوست جامهء خارجى اعضاست كه ظاهر آن را « بشره » و باطن آن را « اذمه » گويند .

الجمجمه

الجمجمه 114 / 7

جمجمه عبارت است از استخوان سر و آن را به جهت شباهت ، قحف ( كاسه ) گويند .

الجنس 74 / 3

جنس لفظى است كه دلالت بر معنى ذاتى كه شامل انواع بسيارى است مىكند ؛ مانند حيوان كه اعم از انسان و اسب و گاو است .

جنس العلم 78 / 11

جنس علمى كه كتاب دربردارندهء آن علم است بايد در آغاز كتاب ياد شود و فايدهء آن اين است كه دانشجو با شناخت جنس علم مىداند كه كدام كتاب را بايد مقدم و كدام كتاب را مؤخر بدارد ، و ترتيب واجب و تدريج لازم را در فراگرفتن علوم رعايت كند .

الجوع البقرى

الجوع البقرى 127 / 4 « 33 »

جوع بقرى ( گرسنگى گاوى ) ، گرسنگى شديدى است كه عارض انسان مىشود و قوّت و اشتها را از بين مىبرد .

الجوهر 75 / 1

جوهر آن چيزى است كه به ذات خود قيام دارد .

جوهر 77 / 12

موجودى كه قايم به نفس باشد و محتاج به محلى نباشد كه وجود آن موجود بستگى به حلول در

( 32 ) . جسا آن است كه بازكردن چشم پس از خواب دشوار شود و چنان گردد كه گويى خاك يا ريگ در چشم ريخته‌اند . الشمسية المنصورية ، ص 33 . جسا خشكيى است كه عارض چشم مىگردد و حركت آن را دشوار مىسازد . حاوى ، ج 2 ، ص 123 . ( 33 ) . و جوع البقرى نيز مانندهء اين ( شهوة الكلبية ، اشتهاى سگى ) بود كه از يك روى بخورد وز ديگر روى شكم فرود آيد ، چنان‌كه گاو را بود كه از يك روى بخورد وز ديگر روى سرگين فكند . هدايه ، 370 .