مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٤

آلات و ابزار جراحى

را در دسترس داشته باشد ، چه‌بسا كه ممكن است مورد نياز باشد . در اين فصل به نام بسيارى از آن آلات و ابزار برخورد مىكنيم كه مهم‌ترين آنها عبارت است از :

انبوبه

( cannula )

لوله‌اى كه يك سر آن را در گوش مىكردند تا كرمى را كه در گوش رفته بيرون كشند ( ص 197 ) .

جفت

( forcePs )

موچين زراقه گونه‌اى كه با آن ريشهء دندان را بيرون مىكشيدند ( ص 287 ) .

زراقه

( syringe )

سرنگى كه با آن داروى مايع را وارد آلت تناسلى مرد مىكردند تا مثانه را درمان كنند ( ص 407 ) .

صناره

( hook )

چنگك يا قلابى كه چشم‌پزشكان براى برگرداندن پلك چشم به كار مىبردند ( ص 237 ) .

فاس

( Pickaxe )

تبرچهء سرتيزى كه از آن به‌جاى نيشتر براى فصد استفاده مىكردند ( ص 629 ) .

قاثاطير

( catheter )

يا « مبوله » لوله‌اى كه براى بيرون آوردن ادرار وارد آلت تناسلى مرد و براى بيرون آوردن چرك وارد رحم زن مىكردند ( ص 403 ) .

كلاليب

( forcePs )

انبركى كه با آن دندان را حركت مىدادند يا مىكشيدند ؛ كلبتين ( ص 279 ) .

لولب

( sPeculum )

ابزارى كه با آن دهانهء رحم را باز مىكردند تا جنين را بيرون كشند ( ص 489 ) .

مبرد

( file )

سوهان گونه‌اى كه با آن زيادتى و كجى دندان را مىتراشيدند ( ص 289 ) .

مبضع

( scalPel )

نيشترى كه در موقع رگ زدن از آن استفاده مىكردند ( ص 635 ) .

مجرد

( scraPer )

ابزارى كه با آن چركها و زرديهاى اطراف دندان را پاك مىكردند ( ص 275 ) .

محجمه

( cuPPing vessel )

شيشه يا قارورهء حجامان ( ص 359 ) .

محقنه

( clyster )

دستگاهى كه با آن بيمار را تنقيه مىكردند ( ص 521 ) .

مخدع

( deceiver )

ابزارى كه پس از شكافتن غده ، با آن روى زخم فشار مىدادند ( ص 257 ) .

مدس

( exPlorer )

ميل سرتيزى كه مانند نيشتر در شكافتن ورمها و غده‌ها به كار مىبردند ( ص 347 ) .

مدفع

( thruster )

ميلى كه براى بيرون كشيدن تير از آن استفاده مىكردند ( ص 623 ) .

مرود

( Probe )

ميلى مانند سرمه‌كش كه با آن پلك چشم را بالا مىزدند ( ص 213 ) .

مسبار

( Probe )

ابزارى مانند « مدس » كه چشم‌پزشكان در عمل آب آوردن به كار مىبردند ( ص 349 ) .