مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٨

آلات و ابزار جراحى

در دسترس داشته باشد . از آن جمله است :

كلبات الاضراس انبركهايى كه براى كشيدن دندان به كار مىبردند .

مكاوى الطحال داغ كنهايى كه مخصوص درمان طحال بوده است .

كلبات العلق انبرك سركجى كه براى بيرون آوردن انگل به كار مىبردند .

زرّاقات القولنج سرنگى كه با آن داروى درمان قولنج را وارد بدن مىكردند .

زرّاقات الذكر سرنگى كه با آن دارو وارد آلت تناسلى مرد مىكردند .

ملزم البواسير آلتى كه به‌وسيلهء آن بواسير را استوار مىكردند تا قطع كنند .

مخرط المناخير ابزارى كه با آن گوشت زايد ميان بينى را مىتراشيدند .

منجل النواصير ابزارى داس مانند كه با آن ناسور ( گوشت زيادى بر مقعد ) را قطع مىكردند .

قالب التشمير ابزارى كه پلك چشم را بالا مىبرد تا پزشك موى زيادى را قطع كند .

رصاص التثقيل پاره‌هاى سرب كه براى سنگين ساختن فشار بر اعضا به كار مىبردند .

مفتاح الرحم ابزارى كه با آن دهانهء رحم را براى اخراج جنين باز مىكردند .

بوار النّسا مورد استعمال آن كاملا روشن نيست .

مكمدة الحشاء ابزارى بوده است كه براى ضماد نهادن به كار مىبردند .

قدح الشّوصة « 40 » ظرفى كه براى جذب هوا به كار مىرفته است .

پيش از شيزرى ابن بطلان اشيا و ابزار مورد لزوم پزشك را چنين برمىشمارد :

كلبات الاضراس در بالا تفسير شده است .

مكاوى الطّحال و الرّأس پيش از اين تفسير شد .

كلبات العلق و النشاب پيش از اين تفسير شد .

صنانير السّبل و الظّفرة چنگك يا قلابى كه چشم‌پزشكان در بيمارى خون‌آلوده شدن رگهاى چشم و ناخنه به كار مىبردند .

زرّاقات القولنج و الذكر پيش از اين تفسير شد .

قاثاطير التبويل همان است كه به عربى « مبوله » گويند و تفسير آن گذشت .

ملزم البواسير پيش از اين تفسير شد .

مخرط المناخير پيش از اين تفسير شد .

رصاص التثقيل پيش از اين تفسير شد .

منجل البواسير پيش از اين تفسير شد .

مخالب التّشمير پيش از اين تفسير شد ؛ ( به‌جاى مخالب ، قالب بود ) .

( 40 ) . نهاية الرتبة فى طلب الحسبة ، عبد الرحمن بن نصر الشيزرى ، صص 98 - 99 .