مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٨١

النّبض الخارج عن الوزن

النّافض

النّافض 134 / 1

تبى است كه همراه با لرزه باشد .

النّافه

النّافه 167 / 9

آنكه از بيمارى به تندرستى متمايل مىشود ، ولى هنوز نيروى خود را به تمامى بازنيافته است .

النّامى

النّامى 75 / 4

نامى آن چيزى است كه افزونى خاصى پيدا مىكند ، مانند درخت و گياه و بدنهاى جانوران ، و غير نامى آن چيزى است كه چنين افزونى را نمىپذيرد ، مانند سنگ .

النّبض

النّبض 134 / 7 « 155 »

نبض حركتى مكانى است كه تحريك انبساطى و انقباضى آن از قلب و شريانهاست ، براى ترويح حرارت غريزى و بقاى روح حيوانى و تكوين روح نفسانى .

النّبض البارد

النّبض البارد 138 / 2

نبضى است كه سردتر از حالت صحت باشد .

النّبض البطئى

النّبض البطئى 136 / 14 « 156 »

نبضى است كه حركت آن در زمانى درازتر از معتاد صورت پذيرد .

النّبض البعيد الوزن

النّبض البعيد الوزن 138 / 4

از اقسام نبض سيئى الوزن ( بد وزن ) است ، و آن آن است كه نبض سالخوردگان همانند نبض كودكان باشد .

النّبض الحّار

النّبض الحّار 138 / 1

نبضى است كه گرم‌تر از حالت صحت باشد .

النّبض الحسن الوزن

النّبض الحسن الوزن 138 / 8 « 157 »

اگر نسبت ميان حركت و سكون نبض ، در سنين خاص ، متناسب باشد آن را نبض حسن الوزن گويند .

النّبض الخارج عن الوزن

النّبض الخارج عن الوزن 139 / 1

از اقسام نبض سيئى الوزن است و آن آن است كه نبض كودكان همانند نبض جوانان باشد .

( 155 ) . حنين مىگويد كه نبض فرستاده‌اى است كه دروغ نمىگويد و فرياد زننده‌اى لال است كه با حركات خود از چيزهاى پنهانى خبر مىدهد . كفاية الطب ، ص 1 . جالينوس مىگويد من مدتى اندر يافتن حركت انقباض غافل بودم ، پس تأمل كردم تا حس آن اندكى بيافتم و بعد از آن نيك اندر يافتم ، بسيارى از علم نبض بر من گشاده شد . ذخيره ، ج 2 ، ص 56 . ( 156 ) . نبض درنگى . رگ‌شناسى ، ص 24 . ( 157 ) . آن است كه وزنش نيكو بود . رگ‌شناسى ، 35 .