مجموعه متون و مقالات در تاريخ و اخلاق پزشكى در اسلام و ايران ( فارسى ) — الصفحة ٧٨

المطريطاوس

المرض

المرض 118 / 1

بيمارى حالتى است براى بدن كه آن را از مجراى طبيعى خود خارج مىسازد .

المرض الحادّ

المرض الحادّ 168 / 15

بيمارى كوتاه مدتى است كه سريعا به مرگ يا به سلامتى مىانجامد .

المرض الكاهنى

المرض الكاهنى 12 / 7 « 144 »

رجوع شود به « الصّرع » .

المرض المستعاذ منه

المرض المستعاذ منه ( بيمارى پناه بر خدا )

رجوع شود به « ايلاوس » .

المرض المزمن

المرض المزمن 168 / 17

بيمارى درازمدتى است كه يا طبيعت آن را كم‌كم دفع مىكند و يا آنكه در زمانى دراز به هلاكت مىانجامد و كلمهء مزمن از « زمان » مشتق شده است .

المزاج

المزاج - 100 / 14 « 145 »

مزاج صورتى است كه براى مركّب حاصل مىشود از فعل برخى از اجزاء آن در برخى ديگر و انفعال برخى از برخى ديگر ، مانند صورت سكنجبين كه مركّب است از سركه و انگبين ( عسل ) ؛ سركه در عسل و عسل در سركه اثر گذاشته تا آنكه سكنجبين پيدا آمده كه آن غير از صورت سركه و عسل است .

المسامّ

المسامّ 117 / 10

منافذى است كه عرق از آن جارى مىشود و از لفظ خود مفردى ندارد .

المشتقّة الأسماء 177 / 7

موجوداتى كه در پاره‌اى از اسم و پاره‌اى از تعريف باهم اتفاق و دربارهء ديگر اختلاف دارند مشتقة الاسماء خوانده مىشوند .

المصوّره

المصوّره ( القوّة . . . ) 105 / 1

مانند قوه‌اى كه در خدمت قوهء مولّده جنين را صورتگرى مىكند .

المطريطاوس

المطريطاوس 161 / 13 « 146 »

تب شطر الغب كه تركيبى از تب غب و تب بلغمى است .

( 144 ) . زيرا ، برخى از آنان كه اين بيمارى را دارند خود را همچون كاهنان باز مىنمايند و براى آنان چيزهاى عجيب آشكار مىشود . فردوس الحكمة ، ص 138 . ( 145 ) . مزاج عبارت است از آميختن دو آميخته ( ممتزج ) تا به هيئت مزاج استحالت پذيرد . الروضة الطبية ، ص 20 . جالينوس انواع مزاج را نه ياد كرده است . تلخيص كتاب فى اصناف المزاج ، ص 373 . ( 146 ) . در فردوس الحكمة « اميطراطاوس » آمده است . ص 30 .