السيرة الفلسفية ( فارسى ) — الصفحة ٤٩

في فنون شتى

پاسخ دادم : بنظر تو خداوند بحكمت بالغهء خويش چه بايد بكند ؟

گفت : بهتر اين است كه خداوند حكيم ورحيم بحكمت بالغهء خويش شناختن مضار ومنافع امروز وفردا را بهمهء بندگانش الهام فرمايد ، وبرخى مردم را بر برخى فضيلت ننهد . اين باحتياط وحفظ مصالح مردم نزديك‌تر از آنست كه بعضي را پيشواى بعضي ديگر كند ، ودر نتيجة هر فرقه‌اى پيشواى خود را تصديق وپيشواى ديگران را تكذيب كند ، وبدنبال آن مردم بر روى يكديگر شمشير كشند ، وبلا ومحنت همه را فرا گيرد ، وسرانجام بدشمنى با يكديگر وجنگهائى كه ناگزير ميانشان روى ميدهد نابود گردند ، چنانكه بسيارى از مردم در اين راه بهلاك رسيده‌اند . « 121 »

نسخه‌اى از كتاب اعلام النبوة در اختيار آقاى ايوانوف « 122 » است ، كه عكس آن را به كتابخانهء مركزى دانشگاه اهدا كرده است . پول كراوس هم نسخى از اين كتاب در اختيار داشته وقسمتى از آن را در مجلهء اورينتاليا ( جلد پنج ، سال 1936 ) در رم تحت عنوان «

Raziana II

» چاپ كرده ، وسپس در سال 1939 ميلادي به نحو اختصار به ضميمه قسمتى از الأقوال الذهبية احمد حميد الدين كرمانى ، در رسائل فلسفية نقل كرده است . دانشمند معظم آقاى حسين واعظزاده ( حكيم الهى ) مقيم أراك ، اين دو قسمت را در مجلهء فرهنگ إيران زمين ( دفتر 2 و 3 ، سال 1333 ) به زبان فارسي ترجمه كرده است .

در نسخه‌هاى موجود نام اين « ملحد » ونام كتاب أو كه أبو حاتم مورد اعتراض قرار داده وجود ندارد ، ولى به دو دليل حدس زده شده است


( 121 ) رسائل فلسفية ، ص 295

( 122 ) پروفسور ايوانوف ) W . Ivanow ( خاورشناس مشهور سالهاست كه درباره اسماعيليه تحقيق مىكند ، ودر سال 1933 كتاب نفيس راهنماى أدب إسماعيلي ) A Guide to Ismaili Literature ( را در لندن منتشر ساخت ودر سال گذشته همين كتاب را با تحقيقات إضافي خود تحت عنوان Ismaili Literature در تهران چاپ كرد .