منظر الأولياء ( در مزارات تبريز و حومه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١
ذكر همام الدين تبريزى « 2 »
چون موى بند حورا چون يارهء پرى * چون ناخن بريده ، چو ابروى مرد پير
چون نيم طوق فاخته از زر ساخته * يا در كنار ماه درخشان درفش مير « 1 »
ذكر همام الدين تبريزى « 2 »
ذكر همام الدين تبريزى « 2 »
آن بزرگوار از مشاهير شعراى تبريز ، مردى دانشمند و فاضلى خردمند بوده . از حكيم بزرگوار خواجه نصير الدين طوسى - عليه الرحمة - تربيت يافته و با شيخ سعدى - عليه الرحمة - ملاقات كرده . نوشته‌اند زمانى كه شيخ سعدى وارد تبريز شد خواست كه همام الدين را ملاقات نمايد . احوال پرسيد . در حمامش نشان دادند . شيخ به حمام رفته در كنار همام الدين نشست . مولانا همام الدين پسرى داشت [ 111 ] كه در وجاهت پنجه بر آفتاب مىزد ، لهذا از غايت غيرت او را از خلق مستور مىداشت و آن روز با خود به حمام برده بود . چون شيخ در كنار وى نشست همام الدين پسر را در پشت پنهان كرده رو به سعدى نمود و از وى پرسيد كه كجائى هستى ؟ فرمودند اهل شيرازم . همام الدين گفت :
عجب است كه شيرازيان در ولايت ما از سگ و گربه بيشترند . شيخ فرمود كه به خلاف شهر ما كه تبريزيان از سگ و گربه هم كمترند . همام دوباره پرسيد كه آيا در شيراز اشعار همام را مىخوانند يا نه ؟ شيخ فرمود : چرا ، مىخوانند . همام الدين گفت : از اشعار او هيچ در ياد دارى ؟ سعدى فرمودند : اين شعر همام در شيراز مشهور است :
در ميان من و محبوب حجاب است همام * وقت آن است كه آن هم ز ميان برخيزد
- از مشاهير شعراى متصف - رحمهم الله - در خاك سرخاب بتخصيص در مقبرة الشعراء آسوده‌اند . . . از آن جمله اين چند كس محقق شدند : مجير الدين بيلقانى و اثير الدين اخسيكتى و حكيم قطران ارمجى » . البته آقاى ركن الدين همايون فرخ در مقدمهء ديوان اثير اخسيكتى قبر او را در خلخال دانسته‌اند . ( 1 ) . متن : « چون ماهروى زرد درفشان درفش مير » . تصحيح از روى ديوان قطران چاپ نخجوانى ، ص 139 . اين شعر در مدح شاه ابو الخليل است . ( 2 ) . روضات الجنان ، ص 105 ؛ روضة الاطهار ، ص 112 .