هفت كشور و سفرهاى ابن تراب ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

[ منزل اول : منزل وجود ]

بيت

در منزل صلاح كسى كو مقام يافت * گردون به كام او شد و كارش نظام يافت

منزل ششم را منزل فنا مىنامند ، به واسطهء آن‌كه سبب « 1 » هواى انتقام « 2 » وارستگى و فناست .

بيت

هر كو قدم نهاد به سر منزل فنا * وارست آن‌چنان‌كه ز عالم خبر نداشت

منزل هفتم را منزل بقا گويند ، بدان سبب كه چون انسان كامل بدان وادى مىرسد او را معرفت حقّ حاصل مىشود و دل عارف [ 35 ب ] را زندهء جاويد مىخوانند .

بيت

باقى آن كس كه بود ، فانى شد * بخت آمد به پاسبانى او

هر زمان رشك مىبرد صد بار * خضر بر عمر و زندگانى او

ابن تراب پرسيد كه انسان كامل كيست .

خواجه عقيل الدين گفت شيخ عزيز نسفى - رحمة الله عليه - در « مبدأ و معاد » خود مىفرمايد كه انسان كامل آن كس است كه به شريعت گفت پيغمبر و طريقت كردار [ او ] و حقيقت كه حال پيغمبر است [ رفتار كند ] .

ابن تراب گفت در اين دولت به روى چه كس گشايد و اين سعادت دو جهانى كه را روى نمايد .

خواجه عقيل الدين گفت آن‌كس كه به هفت صفت موصوف گردد .

ابن تراب گفت كه آن هفت صفت كدام است ؟

[ در صفت خدمت ]

خواجه عقيل الدين گفت : اول خدمت كه سرمايهء حصول مطلوب است و اكثر

( 1 ) . اصل : كسب . ( 2 ) . كذا .