آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — الصفحة ٤٤

ب ) تأليف

همچنين اين نظريه از نظام الدين محمّد بن حسين تفرشى ساوجى در كتاب نظام الأقوال نقل شده است . « 1 » محقق اردبيلى « 2 » و محقق نراقى « 3 » و شيخ اسد اللّه كاظمى « 4 » اين نظريه را پذيرفته‌اند .

مستند شهيد ثانى در انتساب كتاب به غضائرى پدر عبارت خلاصة الأقوال در شرح‌حال سهل بن زياد آدمى است كه مىگويد :

« ذكر ذلك أحمد بن على بن نوح ، و احمد بن الحسين ، و قال ابن الغضائرى :

إنه كان ضعيفا » .

در اين عبارت عطف ابن غضائرى بر احمد بن حسين ، ظهور در تغاير اين دو نفر دارد .

محقق شوشترى در پاسخ به اين دليل مىگويد : با بررسى شيوهء علامه حلى روشن خواهد شد كه عبارت « ذكر ذلك أحمد بن على بن نوح و أحمد بن الحسين » نقل عبارت نجاشى است و پس از آن ، راوى از كتاب ابن غضائرى كلام او را نقل كرده است . و اين شيوهء معمول علامه حلى در نقل دقيق عبارات بزرگان رجالى است . « 5 »

نظريهء سوم . كتاب رجال ، تأليف أحمد بن حسين بن عبيد اللّه غضائرى يعنى همان ابن غضائرى است . اين نظر كه در كلمات علماى رجالى به عنوان رأى مشهور شناخته شده ، شواهدى دارد .

شاهد اول . همان‌گونه كه گفته شد شيخ طوسى در مقدمهء الفهرست تصريح كرده كه ابن غضائرى دو كتاب در فهرست اصول و فهرست مصنفات داشته است .

اين كلام ، تصريح در ثبوت تأليف رجالى براى وى دارد و منقولات علامه حلى و


( 1 ) . سماء المقال ، ج 1 ، ص 17 . ( 2 ) . مجمع الفائدة و البرهان ، ج 8 ، ص 455 . ( 3 ) . عوائد الأيام ، ص 387 . ( 4 ) . مقابيس الأنوار ، ص 8 . ( 5 ) . قاموس الرجال ، ج 1 ، ص 45 .