آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

ب ) تأليف

مرحوم شوشترى هيچ‌يك از اين امارات و شواهد را سبب وثاقت يا عدالت ندانسته است و به تفصيل به استدلال عليه اين مبانى پرداخته است . « 1 » موارد بسيار ديگرى نيز به عنوان اختلاف مبانى مطرح است كه مرحوم شوشترى در فصل بيست و پنجم مقدمهء قاموس الرجال به بحث دربارهء آنها پرداخته است . « 2 »

لازم است يادآورى شود كه بسيارى از ايرادات مرحوم شوشترى بر تنقيح المقال بر پايه اختلاف مبناى رجالى وى با مرحوم مامقانى است . بديهى است كه اختلاف نظر اجتهادى آن دو بزرگوار نمىتواند به عنوان اشكال بر كتاب تنقيح المقال شمرده شود . همچنين ادعاى تصحيف و تحريفهاى بسيارى كه از سوى مرحوم شوشترى مطرح شده است داراى مستند قطعى و شواهد دقيق و ديدگاه خود مرحوم شوشترى است . از اين‌رو همهء اين موارد نمىتواند به‌عنوان ايرادات قطعى شناخته شود .

2 . خصوصيات ساختارى . كتاب قاموس الرجال از سه بخش كلى تشكيل شده است : مقدمه ، متن كتاب ، و فوايد رجالى .

الف ) مقدمه . مؤلف در مقدمه ، مبانى رجالى مرحوم مامقانى در تنقيح المقال را موردنظر قرار داده و مطالب كلى مورد اختلاف خود را با تنقيح المقال تا حدودى تبيين كرده است . همچنين به همين مناسبت توضيحات كلىاى دربارهء برخى ديدگاههاى رجاليون بيان داشته است . اين بخش از كتاب در 28 فصل تنظيم شده و در مجموع 75 صفحه از جلد اول را به خود اختصاص داده است .

ب ) متن قاموس الرجال . اين بخش كه در تمامى 12 جلد كتاب جاى گرفته است شامل شرح نكات نقادانه نسبت به تنقيح المقال به‌صورت تفصيلى است .

عناوين موجود در متن كتاب به ترتيب تنقيح المقال تنظيم يافته است .

مؤلف قاموس الرجال ، غالبا در شرح‌حال هريك از اشخاصى كه مطرح كرده است ابتدا مطلبى را به نقل از مامقانى آورده و با عنوان « قال المصنف » يا ، « قال » عين عبارت او را نقل مىكند و سپس با « اقوال » و گاه « قلت » به بيان نظر خود

( 1 ) . قاموس الرجال ، ج 1 ، ص 70 - 71 . ( 2 ) . همان ، ص 67 - 77 .