آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — الصفحة ٢١٠

ب ) تأليف

فايدهء دهم : طرق علامهء حلى به مصادر كتابش و طرق ميرزا محمد استرآبادى به علامه حلى ( تلخيص المقال ) .

فايدهء پنجم : تصحيح طرق شيخ طوسى و شيخ صدوق به مصادرشان ( نقد الرجال ) .

فايدهء ششم : طرق تفرشى به كلينى و شيخ صدوق و شيخ طوسى ( نقد الرجال ) .

تاريخ تأليف جامع الرواة . براساس نسخهء خطى كه در قم از اين كتاب موجود است ، تاريخ پايان تأليف كتاب در 19 ربيع الأول 1100 ه در اصفهان بوده است .

بخشى از اين نسخه را آقا رضى قزوينى كه معاصر مؤلف بوده نگارش كرده و بخش ديگر آن را كاتبى ديگر به درخواست او نگاشته است . تاريخ نگارش اين نسخه از روى خط مؤلف ، در سال 1125 ه است .

در پشت اين نسخه مطالبى از مؤلف نقل شده كه فوايد جالبى دارد از جمله :

1 . مؤلف اين كتاب را در طول 20 سال تأليف كرده است .

2 . پس از پايان تأليف كتاب شاه سليمان صفوى دستور داد كه نسخه‌اى از اين كتاب را براى او بنويسند . هنگامى كه كاتب قصد شروع نسخه‌بردارى نمود ، مؤلف جمعى از بزرگان علما را در حجره‌اش در مدرسهء مباركيه گردآورد و هريك از آنان كلمه‌اى از كتاب را به خط خود نگاشتند . دو سطر اول كتاب به اين شكل بازنويسى شد . اين كار تقريرى از سوى آن عالمان نسبت به وى و كتابش و همچنين نوعى تيمن و تبرك به خط آن عالمان بود .

در اين داستان ، نقل شده كه « بسم اللّه الرحمن الرحيم » را علامه محمد باقر مجلسى ، و « الحمد للّه » را آقا جمال خوانسارى و « الذى » را علاء الدين گلستانه ، و « زيّن قلوبنا » را سيد ميرزا محمد رحيم عقيلى ، و « بمعرفة الثقات » را شيخ جعفر قاضى ، و « و العدول » را آقا رضى خوانسارى برادر آقا جمال و « الإثبات و الأعيان » را مولى محمد سرابى و بقيه دو سطر را ديگر عالمان نگاشتند و سپس تا آخر كتاب را 2 كاتب نسخه ، نگاشتند .

3 . نسخهء فوق الذكر در سال 1100 ه پايان يافته است .