آشنايى با كتب رجالى شيعه ( فارسى ) — الصفحة ١٦٤
ب ) تأليف
جرح و تعديل راويان سامان يافته است . كتاب دو بخش اصلى دارد و در پايان هر بخش اصلى چند فصل به گروههايى از راويان كه ويژگى خاصى داشته‌اند اختصاص يافته است . به بخش اول در برخى از نسخه‌ها عنوان « فى ذكر الممدوحين و من لم يضعّفهم الاصحاب فيما علمته » داده شده است ( در ذكر ممدوحين و كسانى كه اصحاب - تا آنجا كه من مىدانم - آنها را تضعيف نكرده‌اند ) . « 1 »
اين بخش 1744 نفر از ممدوحين را در خود جاى داده است . نكته قابل توجه ديگر در مورد كتاب الرجال ابن داود ترتيب نام رجال در اين كتاب است . چنان‌كه در مباحث سابق گذشت ، كتب رجالى پيش از ابن داود ، برخى اصولا ترتيب خاصى نداشتند و برخى نيز فقط ترتيب الفبايى را تنها در ابتداى نامها رعايت كرده بودند اولين كسى كه ترتيب الفبايى كامل را در كتابش رعايت كرد ، ابن داود حلى است .
وى اين نظم الفبايى را در تمامى بخشهاى نام راويان به‌كار گرفت و از اين‌رو استفاده از اين كتاب بسيار آسان است .
در انتهاى بخش اول فصلهاى زير وجود دارد :
فصلى در ذكر جماعتى كه نجاشى دربارهء آنها تعبير « ثقه ثقه » را به‌كار برده است .
فصل اجماع اصحاب بر 18 نفر و عدم اختلاف در جلالت آنها .
فصلى در ذكر كسانى كه نجاشى آنها را ثقه شمرده و در مذهب مضطرب هستند .
فصلى در ذكر كسانى كه نجاشى درباره آنها تعبير « ليس بذلك » ، يا « لا بأس به » يا « قريب الامر » را به‌كار برده است .
فصلى در ذكر كسانى كه تعداد روايات آنها معين شده است .
فصلى در ذكر كسانى كه به كنيه شهرت يافته‌اند و نام ايشان روشن نيست .
و پس از اينها باب كنيه‌ها با 102 عنوان و فصل مربوط به راويان زن با 22 عنوان آمده است .
( 1 ) . همان ، ص 29 .