الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى ) — الصفحة ٧
شرح حال شيخ مفيد
مقدمهء مترجم
مقدمهء مترجم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
شرح حال شيخ مفيد
شرح حال شيخ مفيد
ابو عبد الله محمد بن محمد بن نعمان معروف به ابن المعلم و مشهور به مفيد از اعقاب سعيد بن جبير « 1 » ، درخشانترين چهرهء علمى و كلامى شيعه در ربع آخر قرن چهارم و سيزده سال اول قرن پنجم هجرى است .
تولدش به نقل ابو العباس نجاشى ، شاگرد برجستهء او ، در يازدهم ذىقعده 336 ه ق ( 947 م ) بوده است و اگر چه نديم در الفهرست و شيخ الطائفه طوسى هم در الفهرست خود تولد او را در 338 ه ق نوشتهاند ، ولى با توجه به اهميت و تخصص نجاشى در رجال ، همان سال 336 ه ق مورد پذيرش بيشتر تذكرهنويسان قرار گرفته است . او پس از هفتاد و هفت سال زندگى - بدون هيچ اختلافى - شامگاه پنجشنبه دوم رمضان 413 ه ق ( 1022 م ) در بغداد در گذشته و در حرم كاظمين كنار آرامگاه استاد خود ابن قولويه به خاك سپرده شده است . « 2 »
( 1 ) براى اطلاع بيشتر از شرح حال سعيد بن جبير مرد آزاده و آزادانديشى كه به دست حجاج بن يوسف كشته شد ، رجوع كنيد به بحث مفصل محمد بن سعد ، طبقات ، چاپ ادوارد ساخاو ، بريل ، 1325 ه ق ؛ ج 6 ، ص 187 - 178 . ( 2 ) رجوع كنيد به نديم ، الفهرست ، چاپ رضا تجدد ، تهران ، 1350 ه ش ؛ ص 247 و شيخ طوسى ، الفهرست ، چاپ اسپرنگر ، به كوشش استاد فقيد دكتر محمود راميار ، مشهد ، 1351 ه ش ؛ ص 314 و نجاشى ، رجال ، چاپ داورى ، قم ، 1397 ؛ ص 283 ، كه كتاب اخير نسب وى را تا قحطان بر شمرده است .