آراء فقهى ملامحسن فيض كاشانى ( فارسى ) — الصفحة ٦٤

12 حد شستن رو ، و دست ، و مسح سر و پا ، در آيهء وضو

12 حد شستن رو ، و دست ، و مسح سر و پا ، در آيهء وضو

12 حد شستن رو ، و دست ، و مسح سر و پا ، در آيهء وضو

قبل از ورود به اصل مسأله ، يادآور مىشود كه در آيهء وضو ، دو حد به وسيله كلمه « الى » معين شده يكى حد شستن دست است و ديگر حد مسح كردن بر دو كعب پا . به عبارت ديگر يكى حد « إِلَى الْمَرافِقِ » است در شستن دست و ديگرى « إِلَى الْكَعْبَيْنِ » است در مسح پا ، كه در معنى آنها ميان شيعه و اهل سنّت ، اختلاف است و ملّامحسن فيض را در مورد آن هر دو ، نظر ويژه‌اى است . نخست آيهء وضو را مرورى داشته باشيم .

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ ، فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ ، وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ ، وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ ، وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ « 1 »

در دو تحديد آيه يعنى « إِلَى الْمَرافِقِ » و « إِلَى الْكَعْبَيْنِ » سخن در اين است كه « الى » بر چه معنايى دلالت دارد ؟

اهل سنّت گويند غالباً در هر دو ، دلالت دارد بر غايت و انتهاى كارِ شستن ، و آنگاه چنين نتيجه مىگيرند كه دستها بايد از سر انگشتان به سوى بالا تا آرنج هاشسته شوند ، و نيز پاها از سر انگشتان تا كعبين ( دو كعب ) .

گروهى از شيعه ازجمله فيض مىگويند :

دو تحديد آيهء وضو ، تحديد اوّل براى مغسول است ، يعنى دست شسته

( 1 ) - مائده : 6 .