آراء فقهى ملامحسن فيض كاشانى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

51 آب قليل ، در برخورد با نجس ، نجس نمىشود

كه از عمّانى پيروى كرده عالم جليل القدر امير معزّ الدين محمّد صدر اصفهانى است . « 1 »

ملّامحسن فيض در مفاتيح ( مفاتيح الشرايع ) گويد « 2 » : إِنّما ينجّس الماء باستيلاء النجاسة عليه لا غير وفاقاً للعمّانى للنصوص المستفيضه . آب قليل فقط در صورتى نجس مىشود كه نجاست بر آن ( آب ) استيلاء پيدا كند و در اين فتوا با عمّانى موافقت دارد ، و دليل آنان نصوص مستفيض است . در اينجا فقط چند حديث از كتاب مفاتيح الشرايع ، گزيده مىشود :

1 - حديث مشهورى است كه شيعه و اهل سنّت به چند طريق آن را روايت كرده‌اند كه فرمايد : خلق اللَّه الماء طهوراً لا ينجّسه شىء الا ما غَيَّرَ لونه او طعمه او ريحه ، معنى حديث مزبور اين است : خداوند تعالى آب را ( يعنى همه آبها را ) پاك و پاك كننده آفريد . هيچ چيزى از نجاسات آن را نجس نمىكند مگر آن نجاستى كه رنگ يا مزه يا بوى آن آب را دگرگون سازد .

2 - در برخى روايات آمده است : كلّ ما غَلَبَ الماء ريح الجيفه فتوضّاً من الماء و اشرب ، و اذا تغيّر الماء و تغيّر الطعم فلا توضّأ و لا تشرب . در هر جا كه آب ، بر رائحه مردار غلبه داشته باشد از آن بنوش و وضو بگير ، و اگر آب دگر شود و طعم آن دگر شود وضو نگير و ننوش .

3 - در بعضى ديگر از اين روايات آمده است : اذا كان الماء قاهراً و لا يوجد فيه

( 1 ) - قاضى نور اللَّه در مجلس پنجم از كتاب خود ، مجالس المؤمنين در ذكر احوال حسن بن على بن ابى عقيل عمّانى گويد : وى قائل است به عدم نجاست آب قليل به برخورد يا نجس و سپس گويد : سيّد اجل حسيب و فاضل نقيب امير معزّالدين محمّد صدر اصفهانى رساله‌اى در ترويج مذهب ابن ابى عقيل در طهارت آب قليل نوشته است ، و اعتراضاتى را كه علّامه در كتاب مختلف بر ابن ابى عقيل دارد ، رد كرده است . ( الفيض ص 10 ) . ( 2 ) مفاتيح الشرايع : ج 1 ، مفتاح 93 ، ص 81 .