آراء فقهى ملامحسن فيض كاشانى ( فارسى ) — الصفحة ١٣١

49 كسى كه از سوى مادر به بنى عبدالمطلّب ، و بنى هاشم منسوب باشد سيّد است

اكرم صلى الله عليه و آله هستند : افزون برآن درآيهء مباهله « 1 » كلمهء ابناءنا آمده است .

طبرسى در مجمع البيان گويد :

مراد از ابناءنا حسنين عليهما السلام هستند . . .

در قرآن مجيد آمده است : يا بنى آدم ، يا بنى اسرائيل و در ميان آنان ، بعضى فقط از سوى مادر ، به آدم و اسرائيل منسوبند ، مثل حضرت عيسى عليه السلام . و آنگاه محقّق اردبيلى در ايراد بر نظر مشهور گويد : در روايت آمده است كه حسن و حسين فرزندان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله هستند ، و اصل در استعمال ، حقيقت است ، و تبادرى كه مشهور به آن نيز تمسك كرده‌اند مسلم نيست و به هر حال مسأله ، خالى از اشكال نيست . و احتياط در هر جا امكان داشته باشد ، خوب است و مطلوب . « 2 »

در مفاتيح الشرايع « 3 » گويد :

دربارهء كسى كه از سوى مادر به بنى هاشم منسوب است دو قول است ، مشهور چنين كسى را هاشمى ( و سيّد ) نمىدانند ، به دليل عرف ( يعنى عرف مردم او را هاشمى نمىشناسد ، و به دليل آيهء شريفه : ادْعُوهُمْ لِآبائِهِمْ « 4 » يعنى فرزندانتان را به نام پدرانشان بخوانيد ، و به دليل خبر : من كانت امه من بنى هاشم ، و ابوه من ساير القريش فانّ الصدقة تحلّ له ، و ليس له من الخمس شىء يعنى كسى كه مادرش از بنى هاشم است ، و پدرش از ساير قريش ( او سيّد و هاشمى نيست ) پس صدقه براى او حلال است ، و از خمس ، براى او حقّى نيست . بر خلاف سيّد مرتضى ، زيرا او كسانى را كه از طرف مادر منسوب به بنى هاشم هستند ، هاشمى و سيّد

( 1 ) آل عمران : 60 . ( 2 ) - مجمع : ج 4 ، ص 185 . ( 3 ) ج 3 ، ص 210 . ( 4 ) بخشى از آيه 6 از سورهء احزاب .