التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٧

فصل - وقف بر حرف « مشدّد »

فصل :

فصل :

اگر دو حرف مشدّد در يك يا دو كلمه اجتماع كردند ؛ مانند اطَّيَّرْنا ( نمل ، آيهء 47 ) ؛ ازَّيَّنَتْ ( يونس ، آيهء 24 ) ؛ يَصَّعَّدُ ( انعام ، آيهء 125 ) ، و ذُرِّيَّةٌ ( بقره ، آيهء 266 ) ؛ قُلْ لِلَّذِينَ ( آل عمران ، آيهء 12 ) و أَنْصارٍ رَبَّنا « 1 » ( بقره ، آيهء 192 ، 193 ) و مانند اينها ، سزاوار است قاريان آنها را در تلفظ آشكار كنند و حق هر حرفى را از تشديد كامل ، متوسط و مانند آن عطا كنند .

فصل :

فصل :

اگر سه مشدّد به طور متوالى در دو كلمه يا بيشتر ظاهر شود ، مانند دُرِّيٌّ يُوقَدُ ( نور ، آيهء 35 ) ( در قرائت كسانى كه « يوقد » را با « ياء » خوانده‌اند ) « 2 » يا مانند قول خداوند : وَ عَلى أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ « 3 » ( هود ، آيهء 48 ) و مانند آنها ؛ سزاوار است قارى قرآن ، آنها را در تلفظ آشكار كند و حق هر حرفى را از تشديد ، آن گونه كه هست ، ادا كند .

فصل - وقف بر حرف « مشدّد »

فصل - وقف بر حرف « مشدّد »

« 4 » وقف نمودن بر حرف مشدّد ، بر زبان دشوار است ؛ زيرا هنگام وقف ناگزيريم تشديد را در تلفظ ظاهر كنيم تا امكان شنيده شدن پيدا كند ؛ مانند مِنْ وَلِيٍّ ( بقره ، آيهء 107 ) ؛ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ ( شورا ، آيهء 45 ) و النَّبِيُّ ( آل عمران ، آيهء 68 ) نزد قاريانى كه آن را بدون همزه خوانده‌اند ، « 5 » و مُسْتَمِرٌّ ( قمر ، آيهء 2 ) و صَوافَّ ( حج ، آيهء 36 ) . در اين

( 1 ) ادغام اين جا صورت نمىگيرد ، مگر هنگامى كه قارى دو آيه را به هم وصل كند و سپس آخر آيهء اوّل « انصار » را ساكن كند . اين روش ابو عمرو در ادغام كبير است . بنابر اين ؛ دو حرف مثل هم در كنار هم قرار گرفته و ادغام صورت مىگيرد . ( 2 ) مكّى ، در ص 225 « الرعايه » مىگويد : « به قرائت كسانى كه ياء را مشدّد خوانده‌اند » ؛ يعنى ابن عامر ، نافع و حفص از عاصم . ( ر . ك : السبعه ، ص 456 ؛ الكشف ، ج 2 ، ص 138 و النّشر ، ج 2 ، ص 332 ) . ( 3 ) تنوين در « أمم » در ميم « ممّن » ادغام شده و نون « ممّن » در ميم « معك » ادغام مىگردد . در كلمهء « ممن » دو حرف مدغم وجود دارد كه اصل آن « من من » بوده است . ( 4 ) الرعايه ، ص 233 . ( 5 ) كلمهء « النّبى » و مانند آن را نافع با همزه خوانده است « النبىء » ( النّشر ، ج 1 ، ص 460 ) .