التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٥

گفتارى در مورد « ثمّ » : « 4 »

« انعام » ( آيهء 159 ) : إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ « 1 » . . . ، و ( آيهء 164 ) : وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ثُمَّ « 2 » ، و ( آيهء 154 ) : ثُمَّ آتَيْنا مُوسَى .

و يا مانند سورهء « آل عمران » ( آيهء 111 ) : يُوَلُّوكُمُ الْأَدْبارَ ثُمَّ . « 3 »

وقف در تمام اين مواضع [ ما قبل ثمّ ] وقف كافى است و موضع وقف فقط از نظر معنوى متعلق به ما بعد است . و از « ثمّ » ابتدا مىشود .

امّا در سورهء « برائت » ( آيهء 126 ) أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ « 4 » ؛ « اسراء » ( آيهء 18 ) لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ « 5 » ؛ ( آيهء 69 ) بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ ؛ « 6 » ( آيهء 75 ) ضِعْفَ الْمَماتِ ثُمَّ « 7 » و ( آيهء 86 ) بِالَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ ثُمَّ « 8 » ؛ وقف عمدى بر ما قبل « ثمّ » ممنوع است ؛ براى اين كه معنا با آن تمام مىشود و معناى اراده شده ، بدون آن صورت نمىپذيرد .

( 1 ) إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَفْعَلُونَ . م . ( 2 ) وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ . م . أشمونى ، ص 141 : در « وزر أخرى » وقف حسن است ، زيرا « ثمّ » به دليل ترتيب خبرها با هدف واحد آمده است . نحاس ، ص 328 : وقف كافى است و زكريا گفته است : وقف صالح است . ( 3 ) و إن يقاتلوكم يولّوكم الأدبار ثمّ لا ينصرون از نظر ابن انبارى ، ص 582 : وقف بر « الأدبار » وقف حسن تام است ، زيرا « ثمّ » به ما قبل خود تعلق دارد . نحاس ، ص 232 : حسن تام است ( ر . ك : أشمونى ، ص 85 ) . ( 4 ) أَ وَ لا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لا يَتُوبُونَ وَ لا هُمْ يَذَّكَّرُونَ . زكريا و أشمونى ، ص 171 : وقف بر « مرّتين » وقف كافى است . ( 5 ) مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً . از نظر اشمونى وقف بر « لمن نريد » كافى است ( أشمونى ، ص 222 ) . ( 6 ) فَيُغْرِقَكُمْ بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً . ( 7 ) إِذاً لَأَذَقْناكَ ضِعْفَ الْحَياةِ وَ ضِعْفَ الْمَماتِ ثُمَّ لا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنا نَصِيراً . ( 8 ) از نظر أشمونى وقف بر « اليك » جايز است ( أشمونى ، ص 226 ) .