التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٦

فصل سوم - وقف « حسن »

به نظر كسانى كه آن را با عبارت ما قبلش در ارتباط بدانند كه خطاب به اهل مكه است ، وقف بر آن كافى است ، و پس از آن به بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ابتدا مىشود .

البته به وصل خواندن آن بهتر است . « 1 »

فصل سوم - وقف « حسن »

وقف بر موضعى است كه وقف بر آن نيكو است ؛ زيرا در آن موضع ، كلام پسنديده و مفيد است . ولى ابتدا از ما بعد آن پسنديده نيست ، زيرا از نظر لفظ و معنا به ما قبل تعلق دارد . « 2 »

شيخ ابو حفص عمر بن حسن بن اميلة المزّى « 3 » از راويان حديث نقل كرده است كه امّ سلمه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله قرائتش را تقطيع كرده ، مىفرمود : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ سپس وقف مىكردند ؛ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ باز وقف مىكردند . . . « 4 »

عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها . . . ؛ آن گاه كه آنان در غار [ ثور ] بودند ، وقتى به همراه خود مىگفت : « اندوه مدار كه خدا با ماست » پس خدا آرامش خود را بر او فرو فرستاد و او را با سپاهيانى كه آنها را نمىديدند تأييد كرد . . . » . ( طبرى ، ج 10 ، ص 96 ؛ قرطبى ، ج 8 ، ص 148 ؛ بحر المحيط ، ج 5 ، ص 43 ؛ فتح القدير ، ج 2 ، ص 362 و زكريا و أشمونى ، ص 165 ) . ( 1 ) آيهء 128 ، سوره توبه : لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ؛ قطعا براى شما پيامبرى از خود شما آمد كه بر او دشوار است كه شما در رنج بيفتيد ، به [ هدايت ] شما حريص ، و نسبت به مؤمنان ، دلسوز و مهربان است » . ( ابن انبارى ، ص 701 ؛ نحاس ، ص 371 ؛ دانى ، ص 73 ؛ زكريا و أشمونى ، ص 172 و بحر المحيط ، ج 5 ، ص 118 ) . ( 2 ) دانى ، ص 8 و سخاوى ، ص 203 . ( 3 ) مزّى يكى از اساتيد مؤلف است كه در سال 778 ( ه ق ) وفات يافته است . مؤلف از قول او مطالب زيادى از استاد او ، ابن البخارى نقل كرده است . براى زندگىنامهء اين دو ر . ك : غاية النّهاية ، ج 1 ، ص 590 ، 520 . ( 4 ) حديث در سنن أبى داود ، ج 4 ، ص 37 ؛ سنن ترمذى ، ج 4 ، ص 257 آمده است و در اين دو كتاب اضافه شده است ( و مىخوانده است : مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ . ترمذى در مورد حديث گفته است : خبر شگفت آورى است ؛ زيرا اسناد خبر ، متصل نيست ) اعتراض ترمذى به خبر به دليل روايت