التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

غين

تَعْتَدُوا ( بقره ، آيهء 19 ) و الْمُعْتَدِينَ ( بقره ، آيهء 19 ) . همچنين اگر بعد از آن الف بيايد ، مانند الْعالَمِينَ ( فاتحه ، آيهء 2 ) ، عين با لطافت ، و الف ، رقيق و نازك تلفظ مىشود ، ولى بعضى مردم الف را مفخّم و درشت تلفظ مىكنند كه اشتباه و خطاست .

اگر عين تكرار شود ، به خاطر قوت و سختى آن بر زبان ، بايد آشكار شود ؛ مانند وَ نَطْبَعُ عَلى ( اعراف ، آيهء 100 ) و فُزِّعَ عَنْ ( سبأ ، آيهء 23 ) و غير آن . « 1 »

اگر بعد از عين ساكن ، غين بيايد ، به خاطر نزديكى مخرج آنها و احتمال ادغام ، آشكار كردن عين لازم است ؛ مانند وَ اسْمَعْ غَيْرَ ( نساء ، آيهء 46 ) .

غين

غين

« 2 » پيش‌تر گذشت كه غين از مخرج خاء كه در انتهاى مخرج سوم ( كه بعد از آن دهان است ) قرار دارد ، خارج مىشود . غين حرفى مجهور و داراى رخوت ، انفتاح و استعلا « 3 » مىباشد ، و دربارهء تفخيم و درشتى آن سخن گفتيم .

اگر غين با يكى از حروف حلقى برخورد كند ، آشكار كردن آن واجب است ؛ مانند رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا ( بقره ، آيهء 250 ) و أَبْلِغْهُ ( توبه ، آيهء 6 ) و همين طور اگر با قاف برخورد كند ؛ مانند لا تُزِغْ قُلُوبَنا ( آل عمران ، آيهء 8 ) ؛ زيرا مخرج غين نزديك مخرج عين و مخرج قاف بعد از غين قرار دارد ، و خوف آن مىرود كه اخفاء و ادغام روى دهد .

غين ساكنى كه قبل از شين قرار دارد بايد ، آشكار شود ، تا شبيه حرف خاء نشود ؛ زيرا خاء و شين در همس و رخاوت مشترك‌اند ، مانند يَغْشى ( آل عمران ، آيهء 154 ) و . . . و

( 1 ) . در غير ادغام كبير از ابو عمرو ( النشر ، ج 1 ، ص 280 ) . ( 2 ) . الرعاية ، ص 143 ؛ التحديد ، ص 101 و اللطائف ، ص 223 . ( 3 ) . غين نظير مجهور خاء است .