آسيب شناسى و روش شناسى تفسير معصومان ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٨
4 - 4 - 7 - نمونه‌هايى از روايات جرى و تطبيق :
قرار دارند . »
اكنون با توجه به اين پيام ، مىتوان گفت كه ، از آنجا كه على عليه السّلام با ديگر اعضاى خاندان عصمت عليهم السّلام از آشكارترين مصاديق هدايتگرى و روشنگرى مىباشند ، امام عليه السّلام « بيّنات » و « هدايت » را در يك مورد ، بر على عليه السّلام و در موردى ديگر ، بر اهل بيت عليهم السّلام منطبق ساخت ، بىگمان در هر دوره‌اى مصداق يا مصاديق ديگرى براى « بيّنات » و « هدايت » پيدا خواهد شد .
اين پيام كلى آيه ، به شكلى ، مورد توجه مفسر بزرگ ، مرحوم طبرسى نيز قرار گرفته است ، زيرا ايشان پس از نقل قول بيشتر مفسران ، مبنى براين‌كه آيه در خصوص يهود و نصارى و كتمان نبّوت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم از سوى آنان مىباشد ، آنگاه به قول ديگرى اشاره مىكند كه گفته است : « إنّه متناول لكل من كتم ما أنزل اللّه » « 1 »
« مفاد آيه ، همهء كسانى كه حقايق فرود آمده از آسمان را كتمان مىسازند ، دربرمىگيرد » .
سپس با جملهء « و هو الأقوى » آن را ترجيح داده و مىگويد : به دليل فراگير بودن اين معنى و عدم انحصار آن به موردى خاص ، اين سخن ، صحيح‌تر مىباشد .
پيداست كه ميان دو قول ياد شده ، اختلافى وجود ندارد و با هم سازگارند زيرا قول نخست ، با ملاحظهء شأن نزول آيه مىباشد و قول دوم ، معناى عام و كلى آيه را مطرح ساخته است .
پيش از مرحوم طبرسى ، مفسر نامور ، شيخ طوسى رحمه اللّه نيز به قول دوم اشاره كرده و گستردگى معنايى و فراگيرى آن را نيز ، يادآورى نموده است « 2 »
نمونه دوم : در آيهء شريفه . . . وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ ثَواباً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوابِ « 3 » و اين جمله از آيه‌اى ديگر وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرارِ « 4 » از على عليه السّلام
( 1 ) . فضل بن حسن الطبرسى ، مجمع البيان ، فى تفسير القرآن ، پيشين ، ج 2 ، ص 26 . ( 2 ) . محمد بن حسن الطوسى رحمه اللّه ، التبيان فى تفسير القرآن ، پيشين ، ج 1 ، ص 241 . ( 3 ) . آل عمران : 3 / 195 ، « آنان [ مهاجران ، رانده شده‌گان و . . . ] را در باغهايى كه از زير [ درختان ] آن نهرها روان است ، درمىآورم ؛ [ اين ] پاداشى است از جانب خدا و پاداش نيكو نزد اوست . ( 4 ) . آل عمران : 3 / 198 .