البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٥
در ياد كرد اختلاف ايشان در آفرينش آدم
شماست و آن را بر ايشان آشكار نكرد از معصيت و تباهى و خونريزى . و خداى گفت :
« بگو نبود مرا هيچ دانشى به انجمن برترين ، چون خصومت مىكردند . » ( 38 : 69 ) و چون خداى عزم آفريدن آدم كرد ، « گفت مر فرشتگان را : من آفريننده‌ام مردمى از گل چون تمام بيافرينم او را و در آرم در او جانى به فرمان من بيفتيد او را سجود كنان » ( 38 : 71 ) پس پاس داشتند فرشتگان وعدهء خداى را و سخنش را دانستند و بر طاعت او اجماع كردند . جز آنچه از سوى دشمن خداى ابليس بود كه بر حسد و بغى و تكبّرى كه در نفس خويش داشت ، خاموش ماند . و خداى آدم را از پوستهء زمين بيافريد از گلى چسبناك از لوشى سال زده ، به دست خويش ، تا تكريمى باشد از براى انسان و تعظيمى در كار او .
گويند ، و خداى داناتر است ، كه او آدم را آفريد سپس چهل سال او را رها كرد و در او مىنگريست ، پيش از آنكه روح در وى بدمد . چندان كه به مانند گل خشك چون سفالى شد ، بىآنكه در آتش رفته باشد . و آفرينش او روز جمعه بود در آخرين ساعت روز . و اين است سخن خداى كه « به درستى كه برآمد بر مردم روزگارى از گيتى كه نبود چيزى نامبرده . » ( 76 : 1 ) اينها ، همه ، گفتار محمد بن اسحق صاحب كتاب المبتدا و كتاب المغازى است كه اختلافاتى در بعضى عبارات دارد و اينجا ، جاى شرح آن نيست .
در ياد كرد اختلاف ايشان در آفرينش آدم
در ياد كرد اختلاف ايشان در آفرينش آدم
بسيارى از مسلمانان برآنند كه آدم بر زمين آفريده شد چنان كه از خاك آفريده شد و همسرش حوّا از او آفريده شد و در نسخه‌اى از تورات آمده است كه : « خداى فردوس را در عدن نهاد و آدم را در آن سكونت بخشيد و در آن از هر درختى نيكو ، برويانيد و آدم را رها كرد و به فردوسش فرود آورد تا آنجا را آبادان كند و به آنجا رسيدگى كند و به دو گفت كه از درخت دانايى ( فقه ) نيك و بد ( خير و شر ) مخور ، كه آن روز كه بخورى خواهى مرد ، مردنى . » و گفت : « و نيك نباشد كه آدم تنها باشد . » پس خوابى بر او گماشت و يكى از دنده‌هاى او را برگرفت و حوا را از آن ساخت و بعضى از مردم گفته‌اند كه « خداى آدم را در آسمان بيافريد » . و از ابن عباس ( رض ) روايت شده است كه « بهشتى كه خداى آدم و حوّا را در آن نشيمن داده بود ، ميان آسمان و زمين است » . بعضى از مسلمانان برآنند كه آن بهشت از براى آغاز آفريده شده بود و سپس نابود گرديد . بعضى از ايشان برآنند كه آن جنة الخلد بود . و خداى داناتر است . و گويند روز آفرينش آدم روز جمعه بود .
و در همان روز در بهشت نشيمن داده شد . و از آنجا بيرون رانده شد . و جز به اندازهء فاصلهء ميان دو نماز ، در آنجا ، درنگ نداشت و ابن جهم اين داستان را در قصيدهء خويش ياد كرده