البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٩
در ياد كرد مدتى كه پيش از آفرينش خلق بوده است
سهشنبه / كه در ساعات اين روز هنگام خون ريختن است / و اگر خواهى كه دارو بنوشى ، چهارشنبه / بهترين روز است ، از بهر نوشيدن . / و در روز پنجشنبه گزاردن حاجتهاست / و در اين روز است كه خداى تعالى دستورى از بهر روايى حاجات داده است / و در آدينهها زناشويى و عروسى / و خوشيهاى مردان با زنان .
در ياد كرد مدتى كه پيش از آفرينش خلق بوده است
در ياد كرد مدتى كه پيش از آفرينش خلق بوده است
حمّاد بن زيد از عمرو بن دينار از طاوس از عكرمه از ابن عباس ( رض ) روايت كرده است كه گفت : به موسى گفتند : خداى ، جهان را كى آفريد ؟ موسى گفت : بار خدايا مىشنوى كه بندگان تو چه مىگويند ؟ پس خداى تعالى به موسى وحى فرستاد كه من چهارده هزار شهر از سيم ساختم و آنها را پر از خردل كردم و از بهر آن يك پرنده آفريدم و روزى آن پرنده را ، به هر روزى ، دانهاى خردل قرار دادم تا آن همه خردلها بپايان رسيد ، آنگاه اين جهان را بيافريدم . پس به ابن عباس گفتند كه عرش خداى در كجا بود ؟ گفت :
بر آب . گفتند : آب در كجا بود ؟ گفت : بر پشت باد . و همانند اين از على بن ابى طالب ( ع ) نيز روايت شده است . و اين چيزى غامض و دشوار است و بايد آن را به علم خداى واگذاشت . زيرا دانسته نيست كه قبل از آفرينش اين خلق ، چه خلقى بوده است . آيا همانند اينان بوده است يا بر خلاف آن ؟ و آيا اين جهان ، دوباره ، پس از فانى شدن باز تكرار خواهد شد يا نه ؟ زيرا خداوند در كتاب خويش و يا بر زبان پيامبر ( ص ) خويش چيزى در اين باره خبر نداده است و استدلال در اين باره نيز ، از نيروى خرد بيرون است . امّا آنچه خبر دادهاند غير قابل اعتماد است و آنچه در اين باره آمده است ، جاى شگفتى نيست و از قدرت [ خداى ] بيرون نيست و باطل كنندهء حكمت [ الاهى ] نيز نيست ، اگر چه چند برابر اينها باشد . بعضى برآنند كه قبل از آدم - كه آغاز هر چيز به دو نسبت داده مىشود - هزار و دويست آدم وجود داشته است و خداى داناتر است . و اينها همه پذيرفتنى است و در حدّ امكان ، امّا آنچه اعتقاد بدان امرى است ناگزير اين است كه خداى تعالى بىهيچ شريكى و جوهر قديمى قبل از آفرينش بود و سپس اشياء را از ناچيز بيافريد اگر چند فاصلهء ميان آفرينش دو چيز ، فاصلهاى باشد كه اندازهء و شمارى نداشته باشد .
امّا چنين عقيدهاى جز از رهگذر مخبرى صادق درست نيايد ، زيرا ما بقاى حوادث را تا جاودان روا مىداريم و ياد كرد چنين مدتى شگفتتر از آن نخواهد بود و همچنين جاودانه بودن اهل بهشت در بهشت و اهل دوزخ در دوزخ .