آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٦

سوره تكاثر

هر چه در نظر آيد بتوسط نور آتش بمثابت علم اليقين است ، و معاينهء جرم آتش كه مفيض نور است بر هر چه قابل اضائت باشد ، بمثابت عين اليقين ، و تأثير آتش در آنچه به دو رسد تا هويت او محو كند و آتش صرف بماند حق اليقين است » .

ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ :

سپس در آن روز ( روز قيامت ) از نعيم سؤال و بازخواست خواهيد شد .

معنى آيه روشن است ولى در اينجا با توجّه به آيات ديگر و روايات دو بحث را بايد پىگيرى كنيم :

1 - خصوصيّات سؤال در روز قيامت از اين جهت كه همه مورد سؤال قرار مىگيرند يا گروهى خاصى و يا در مقامى خاص .

2 - مقصود از نعيم كه مورد بازخواست قرار مىگيرد چيست آيا مطلق نعمت‌ها منظور است يا برخى نعمتهاى خاص .

در مورد بحث اوّل مىگوييم :

آيات قرآن مجيد در مورد سؤال دو دسته است :

1 - آياتى كه مضمونش اينست كه انسانها مورد سؤال و بازخواست قرار مىگيرند مانند آيه مورد بحث و نيز آيه إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا « 1 » . انسان در مورد چشم و گوش و قلب كه از نعمتهاى الهى است سؤال مىشود كه با چشم و گوش و قلب چه كردى از آنها در چه راهى استفاده كردى .

« وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ « 2 » » .

2 - دستهء دوّم آياتى است كه مىفرمايد از گناهكاران در قيامت سؤال نمىشود و اگر جهنّمى هستند بدون سؤال و جواب به جهنّم مىروند مانند آيه : « لا يُسْئَلُ عَنْ ذُنُوبِهِمُ الْمُجْرِمُونَ « 3 » » و آيه « فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لا جَانٌّ « 4 » » .

( 1 ) - اسراء : 36 . ( 2 ) - صافات : 24 . ( 3 ) - قصص : 78 . ( 4 ) - رحمن : 36 .