آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢١

سوره تكاثر

تنبّه مراتب دارد براى كسانى كه آمادگى زيادتر داشته باشند بيشتر و براى كسانى كه آمادگى كمتر دارند كمتر است .

در روايت آمده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم پس از قرائت « أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ » فرمودند :

تكاثر الاموال جمعها من غير حقّها و منعها من حقّها و شدّها في الاوعية ( حتى زرتم المقابر ) حتى دخلتم قبوركم .

در اين روايت تكاثر به كثرت‌طلبى و فزونى طلبى و جمع ثروت از راه حرام و خوددارى از پرداخت حقوق مالى معنى شده و زيارت قبور كنايه از فرا رسيدن مرگ دانسته شده است . پس اين روايت مؤيّد تفسير اوّل است .

در نهج البلاغة از على عليه السّلام نقل شده است كه پس از تلاوت اين آيه فرمود : افبمصارع آبائهم يفخرون ام بعديد الهلكى يتكاثرون « 1 » . آيا به محل از بين رفتن پدرانشان افتخار مىكنند و يا مردگانشان را مىشمارند كه ببينند كدام زيادتر است و به زيادى جمعيّت به يكديگر افتخار مىكنند .

اين روايت با تفسير دوّم مناسبت دارد .

امّا به روايتى كه تفسير سوّم را تأييد كند دست نيافتيم و اين احتمال يعنى تفسير سوّم در برخى تفاسير جديد ياد شده است .

در پايان اين بخش توجّه به اين نكته ضرورى است كه در اسلام كثرت ثروت و بدنبال ثروت بودن محكوم نيست آنچه از اين آيات و امثال آن استفاده مىشود اينست كه اگر كثرت ثروت و طلب آن انسان را به گونه‌اى مشغول كند كه از هدف اصلى و ياد خدا باز ماند و منحرف سازد مورد مذمّت و نكوهش است همانگونه كه در آيه ديگر مىفرمايد : « لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ » نمىفرمايد مال و اولاد نداشته باشيد بلكه مىفرمايد مال و فرزند شما را از خدا غافل نكند . و نيز در معرفى بندگان خاص خود مىفرمايد : « رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ « 2 » »

( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبه 216 . ( 2 ) - نور : 37 .