آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٩

سبك تفسير الميزان

نمونه دوم از حضرت على عليه السّلام كه فرمودند : « القرآن يشهد بعضه ببعض » ، « القرآن يفسّر بعضه بعضا » .

نمونه سوم از ابن عباس : كه آيه‌اى را مطرح و معنا كرد : قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ و آيه زير را به عنوان شاهد ذكر كرد : كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ، دو اماته و دو احياء آنجا را با اينجا تطبيق كرد كه اين آيه مىتواند تفسير آن باشد .

نمونهء ديگر : مرحوم طبرسى رحمه اللّه در مجمع البيان در تفسير هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ از بعضى تابعين نقل كرده است كه براى معنى « غاشية » ، آيهء وَ تَغْشى وُجُوهَهُمُ النَّارُ را شاهد آورده است .

زمخشرى گويد : أسدّ المعاني لآيات القرآن ما دلّ عليه القرآن .

پس معلوم مىشود براى مفسّرانى مثل زمخشرى ، اين روش مطرح و مورد قبول بوده است .

ابن تيميه ( قرن 8 ) مىگويد : أصحّ الطرق في التفسير أن يفسّر القرآن بالقرآن .

پس روش مرحوم طباطبايى رحمه اللّه يك روش ابداعى نبوده و پيشتر هم وجود داشته است . امّا بايد توجه داشت كه آن بودن با اين كار ايشان خيلى فاصله دارد .

و قبل از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و حضرت امير عليه السّلام و ديگران خود قرآن مىفرمايد كه من محكم و متشابه دارم . بايد متشابهات را به محكمات ارجاع دهيد و تفسير متشابه به محكم همان تفسير قرآن به قرآن است .

امّا چرا تفسير ايشان را مىگويند تفسير قرآن به قرآن و چرا مولف آن مىگويد كه تفسير من ، قرآن به قرآن است ؟ براى اينكه ايشان عنايت بسيار فراوانى روى اين روش داشته است امّا در تفاسير ديگر شايد چند مورد بيشتر پيدا نكنيم كه از اين روش استفاده كرده باشند . بناى تفسير الميزان بر اين است كه در هر آيه اين روش پياده شود .

پس اين روش سابقه داشته و ايشان اين كار سابقه‌دار را دنبال كرده است . امّا چون به