آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٦

آيا ابو الفتوح رازى از كشّاف استفاده كرده است ؟

آيا ابو الفتوح رازى از كشّاف استفاده كرده است ؟

آيا ابو الفتوح رازى از كشّاف استفاده كرده است ؟

يكى دو جا در تفسرش از زمخشرى نام مىبرد و شعرى از او نقل مىكند براى شاهد مثال . اما اينكه كشّاف را ديده و از آن استفاده كرده باشد ، دليلى نداريم . مطالب را هم كه با يكديگر مقايسه مىكنيم به ذهن نمىآيد كه از آن استفاده كرده باشد ، البته بررسى بيشترى لازم است . بله حديث معروف كه : « من مات على حبّ آل محمّد مات شهيدا » كه در كشّاف است . و كتابهاى بعدى از كشّاف و خود كشّاف از تفسير ثعلبى گرفته است . در تفسير ابو الفتوح هم هست و شايد از كشّاف گرفته باشد .

سبك تفسير ، مانند تبيان است . پراكندگى آنجا ، اينجا هم هست و مطالب ، مانند مجمع البيان جدا از هم نيست .

اين تفسير چند بار چاپ شده است .

يك بار در زمان رضا خان پهلوى در 5 جلد بزرگ چاپ شده و چون به جنبهء ادبى فارسى آن اهميّت مىدادند ، دانشمندان بزرگى در تصحيحش دخالت داشتند .

كتابخانهء آية اللّه نجفى مرعشى اين چاپ را افست كرده و در كتابخانه‌ها موجود است .

چاپ دوم : چاپ ده جلدى است . كه مرحوم آقا ميرزا مهدى الهى قمشه‌اى رحمه اللّه ( استاد آقاى جوادى آملى و آقاى حسن زاده آملى ) آن را تصحيح كرده است . و گاهگاهى هم مطلبى در پاورقى آورده است .

چاپ سوم : چاپ 12 جلدى است كه علامه شعرانى رحمه اللّه استاد آقاى حسن زاده آملى و آقاى جوادى آملى آن را تصحيح نموده و پاورقىهاى فراوانى دارد . ( چاپ اسلاميهء تهران ) .

چاپ چهارم : كه در مشهد انجام شده . آستان قدس رضوى ، مركز پژوهشى فرهنگى مهمّى دارد كه كارهاى علمى مختلف انجام مىدهد يكى از كارهايشان هم چاپ و تصحيح اين تفسير است در بيست جلد . « 1 »

( 1 ) . مؤلف هم كتاب را بيست جلد قرار داده است .