الطريق إلى الله ( سلوك عرفانى در سيره اهل بيت ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦
[ ترتيب اثر دادن خداوند به گمان‌هاى نيك مؤمنان در حق يكديگر ]
حسن ظن خويش را ابراز داشته ، بلكه اعلام مىدارند كه از او جز خوبى سراغ ندارند ، و در حديث آمده است :
خداوند گواهى آنان را روا شمرده ، و به شهادت‌دهندگان و نيز بر شخص از دنيا رفته به سبب اين گواهى پاداش خير دهد .
بنابراين حسن ظن باعث مىگردد خداوند هم در حق گمان‌برنده و هم در مورد شخصى كه به او گمان نيك برده است ، آن را نافذ گرداند ، مگر آنكه مانعى قوى ، از اجراى آن در حق شخص دوم جلوگيرى كند ، كه در اين صورت ، خداوند آن را تنها در حق گمان‌برنده اجرا خواهد كرد ، چنانچه در برخى روايات مىخوانيم :
شخصى ، كسى را به گمان آنكه انسان خوبى است اكرام مىكند ، و خداوند به همين دليل او را وارد بهشت مىنمايد ، اگرچه در علم الهى آن شخص اكرام شده از دوزخيان باشد .
در اينجا مانعى از اجراى ظنّ در مورد مظنون بوده و بنابراين خداوند آن را تنها در حق ظان [ گمان‌برنده ] جارى كرده است .
حاصل آنكه هركس به اين فرمان الهى ، يعنى حسن ظن نسبت به برادران ايمانى ، عمل نمايد نااميد نمىگردد ، زيرا يا ظن او تصديق مىگردد و با رحمت الهى ، واقعيت مطابق گمان وى مىگردد ، و يا گمان او در