التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١

پلكان درونى كعبه كه به بام خانهء خدا منتهى مىشود

و رسيدن به بام آن نيازى به پلّه نبوده است . به همين جهت در درون كعبه هم پله‌اى در كار نبوده است .

هنگامىكه كعبه به وسيلهء قصى بن كلاب جدّ چهارم پيامبر صلى الله عليه و آله ساخته شد ، بر آن سقفى از چوب درخت دَوْمْ « 1 » و شاخه‌هاى نخل قرار دادند . اين ساختمان حدود يكصد و پنجاه سال پيش از ولادت پيامبر صلى الله عليه و آله ساخته شد . پس از آن بار ديگر كعبه بدون سقف بنا گرديد و اين وضعيت تا هنگام ساختمان قريش باقى بود .

زمانى كه قريش ساختمان كعبه را از نو بنا نهادند ، سقفى از چوب درخت دَوْمْ و شاخه‌هاى نخل بر آن قرار دادند و براى نخستين بار ديوارهاى كعبه را به وسيلهء گِل ، سنگ‌چين كردند و همانند برخى از خانه‌هاى كنونى حجاز ، سقف آن را به وسيلهء تنهء درختان نخل و شاخه‌هاى آن پوشاندند و جهت راهيابى به بام خانهء كعبه ، پلكانى چوبين در درون آن ، در سمت ركن شامى احداث كردند . اين ساختمان بنا بر قول مشهور پنج سال پيش از بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله يا 35 سال پس از ولادت آن حضرت بنا گرديد .

در ساختمان ابن زبير ، در سال 74 هجرى نيز پلكانى چوبى در ركن شامى ، درون كعبه جهت صعود به بام كعبه ساخته شد . هنگامىكه اضافات كعبهء ساخت ابن زبير - كه در طرف ديوار حجر اسماعيل بود - توسط حجاج بن يوسف ثقفى منهدم گرديد . بار ديگر پلكانى در درون كعبه ، در همان سمت ركن شامى ساخته شد .

ساختمان حَجّاج تا دوران سلطان مراد چهارم همچنان باقى بود تا اينكه در اين دوران به وسيلهء سيلى كه به داخل مسجدالحرام راه يافت ، بخشهايى از كعبه منهدم گرديد .

سپس به وسيلهء سلطان مراد چهارم درسال 1040 هجرى مجدداً ترميم و ساخته شد كه تاكنون همچنان پابرجا است .

بنا بر آنچه گفته شد ، پلكان درونى كعبه از ابتداى ساخته شدن سقف خانه ، براى نخستين بار در ركن شامى ؛ يعنى در سمت راست شخصى كه از درِ كعبه وارد بيت مىشود بنا شد و از دوران ساختمان قريش تاكنون در همين جايگاه مانده است .


( 1 ) - نوعى درخت نخل .