التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩
كبوتران حرم
كبوتران بىشمارى را در نهايت آزادى ، در كليساهاى اين قوم در اروپا ، به ويژه در كليساهاى ايتاليا و اتريش و برخى كليساهاى فرانسه مىبينيد ، به طورى كه در جاى جاى كليساها و خيابانها و پياده‌روها و بر روى درختان خيابانهاى عمومى و پاركها لانه و آشيانه ساخته‌اند . اگر به وين يا رُم سفر كنيد كبوتران بسيارى را مىبينيد كه در هر نقطه‌اى وجود دارند بدون آنكه از سوى انسانها مورد آزار و اذيت قرار گيرند .
تأثير اين اعتقاد در شهر قسطنطنيه « 1 » همچنان پابرجا است و كبوتران را به ويژه در مسجد « بايزيد » و مسجد « ابو ايوب انصارى » به صورت انبوه ملاحظه مىكنيد . تا آنجا كه مردم آستانه ( استانبول ) در احترام آنان مبالغه كرده و ذبح آنها را حرام نموده‌اند . به همين جهت هيچيك از مردم اين شهر - چه مسلمان و چه مسيحى و يهودى - از گوشت آن استفاده نمىكنند .
گويند كه مسلمانان اين ديار معتقدند كبوتران آستانه از نسل كبوتر غار است ( گفته شده ، اين كبوتر ، رسول خدا صلى الله عليه و آله را از آنچه كه مشركين انجام مىدادند ، با خبر مىساخته است ) . اين مطلب نمىتواند مدرك صحيحى داشته باشد همچنانكه خبررسانى به پيامبر صلى الله عليه و آله به وسيلهء كبوتر ياد شده نيز نمىتواند مورد پذيرش باشد .
شيعيان ايرانى چنين عقيده‌اى را نسبت به كبوتران حرم دارند . و ادعا مىكنند كه اين كبوتر ، خبر شهادت امام حسين عليه السلام را به مردان مدينه منوره رسانده است .
چينيان از دورانى بس كهن به وسيله اين كبوتران ، شانس خود را كشف مىكرده‌اند ، همچنانكه اكنون نيز برخى از روميان در خيابانهاى معرانه انجام مىدهند . آنان كبوترى را در سينى قرار مىدهند ، و در حالى كه در اطراف آن ، اوراق تا شده‌اى مىگذارند كه در ميان اين اوراق خبرى از خير و شر را نوشته‌اند . پس اين كبوتر به وسيلهء نوك خود ، يكى از اوراق تا شده را برمىدارد و به عنوان فال شخص در نظر گرفته مىشود . به اين كبوتران ، « پاك - كو - پن » (
pin
- /
oko
- /
pok
) گفته مىشود كه به معناى كبوتر برگ سفيد است .
كبوتر نزد سامىها همان حيوان مقدس براى الههء اشتورت (
Astartc
) به شمار
( 1 ) - استانبول كنونى . « مترجم » .