التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩
فاصلهء ميان مسجدالحرام و نشانههاى حرم
فاصلهء ميان مسجدالحرام و نشانههاى حرم
فاصلهء ميان مسجدالحرام و نشانههاى حرم
علما و دانشمندان ، فاصلهء ميان مكه و نشانههاى حرم را از جهات مختلف آن ، به وسيلهء ميل و ذرع و متر بررسى كرده و نوشتهاند . اينك اين سه اندازه را از سه منبع مىآوريم :
* تاريخ مكه ، نوشتهء « ازرقى » ( متوفّاى اوايل نيمهء قرن سوم هجرى )
* * « مرآة الحرمين » نوشتهء « ابراهيم رفعت پاشا » كه نويسندهء آن در دوران ما ، در مصر وفات نمود .
* * * تاريخ عمارة المسجد الحرام نوشته شيخ حسين باسلامه ( كه نويسنده آن نيز در دوران ما درگذشت )
1 - ازرقى در بارهء حدود حرم مىنويسد :
ابو الوليد گويد : حدّ حرم ، در راه مدينه ، نرسيده به تنعيم و در كنار خانههاى غفار بوده كه فاصلهء آن تا مكه سه مايل مىباشد .
در راه يمن ، كنار « اضاءة لبن » ، در « ثنيه لبن » واقع شده و فاصلهء آن هفت مايل است .
در سوى جده ، در منطقهء اعشاش و در ده مايلى مكه است .
در راه طائف ، از راه عرفات ، در « بطن نَمِره » ، در يازده مايلى قرار گرفته است
از جانب عراق ، در « ثنية خَلْ » و كنار كوه « مقطع » در هفت مايلى قرار دارد .
و در راه جعرانه ، در شعب خاندان « عبداللَّه بن خالد بن اسيد » و نه مايلى مكه قرار گرفته است .
2 - ابراهيم رفعت پاشاى مصرى در « مرآة الحرمين » در بيان اندازهها ، ابتدا آنها را به ذرع دستى شمارش كرده سپس به متر تبديل نموده است . نامبرده در پاورقى كتاب ياد شده مقدار ذراع آهنى را برابر با 5617 سانتيمتر دانسته و ذراع دستى را برابر با 49 سانتيمتر ياد كرده است .
بدان كه كعبه به وسيلهء سه دايره احاطه شده : الف : دايرهء مسجدالحرام ب : دايرهء حرم