هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧
[ راه‌هاى ميان مكه - مدينه ]
از سه چاه است . اوّلى كه از دو چاه ديگر وسيع‌تر و عميق‌تر است بئر الدالى گويند . 20 ذرع قطر و 25 ذرع عمق او تقريبا به نظر مىآيد . از پايين تا بالا تمام سنگ چينى كرده‌اند . دومين ، چاهى است كوچك كه در نزديكى اّولى ، اسم مشهور ندارد و سيمى بئر التفله است كه آب آن جهت شرافت ، شيرين و گوارا است . از اوّلى كوچكتر و از دويمى بزرگتر است . در اين منزل آبادى به‌قدر كفاف نيست . نان و ساير ملزومات را از ساير منازل بايد برداشت .
[ راه‌هاى ميان مكه - مدينه ]
[ راه‌هاى ميان مكه - مدينه ]
از مكهء معظّمه تا مدينه چندين طرق مختلف است . مشهور و معروف آنها بر حسب امنيت چهار راه است :
اوّلى راه سلطان كه همين راهى است كه تفصيل آن نوشته مىشود .
دويم راه فرعه كه حمل شامى تردّد مىنمايد . سيمى راه شرقى ؛ چهارمى وادى عقيق .
اسامى منازل راه فرعه و مسافت آن را به مناسبت كثرت تردّد منزل به منزل ذهابا و ايابا براى مطالعه‌كنندگان مىنويسم :
از مكه تا عصفان [ عسفان ] / 20 ساعت
از عصفان تا فضيمه / 13 ساعت
از فضيمه تا رابغ / 14 ساعت
از رابغ تا ظهر العقبه / 8 ساعت
از ظهر العقبه تا ام النصايح / 13 ساعت
از ام النصايح تا الريان / 7 ساعت
از الريان تا غدير خم / 8 ساعت
از غدير تا سرماشى / 15 ساعت
از سرماشى تا نياز على / 12 ساعت
از نياز على تا مدينهء منوره / 9 ساعت .