هداية الحجاج ( سفرنامه مكه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥

بعض اطلاعاتى است كه از كتابچه نظارت جليلهء ماليهء مصر نقل مىشود

نو بنا گذاشت كه عرض هريك 35 متر مىشود ؛ همه سنگفرش و سايه‌دار از درختانى كه سول نامند . همه را در روى يك خط مستقيم كاشته‌اند كه سايه به هر طرف انداخته است . مذكور بود كه تعداد اين درختان سول 40 هزار است كه قيمت هر يكى به يك جنبهء مصر تمام‌شده . حسن اين درختان سول غير از سايه‌دارى اين است كه در عرض سال همهء اوقات سبز و خرّم است و در هنگام ربيع گل معطّرى دارد كه فضاى شهر را پر از عطر مىنمايد . اين آبادى و عمارات به طرز اروپا همه در سمت غربى شهر است . سمت شرقى و جنوبى هنوز به سياق قديم باقى است . عمارات مصر همه از سنگ و آجر است و بدين واسطه از صدمهء يانقون مصون مانده است .

البسهء اعيان و اشراف شهر همان لباس معمول فرنگيان است ، ولى تجّار لباس عربى مىپوشند . مابقى اهالى كه زارع و فلاح هستند ، تنها پيراهن بلندى و عبايى دربردارند و اغلب كفش زردى مىپوشند . لسان متوطّنان شهر عربى خالص است ، ولى اصطلاحات مخصوصى دارند كه خارج از فصاحت است . حرف « حا » را « قاف » و « قاف » را « الف » و « ش » را « س » تلفظ مىكنند .

بعض اطلاعاتى است كه از كتابچه نظارت جليلهء ماليهء مصر نقل مىشود

بعض اطلاعاتى است كه از كتابچه نظارت جليلهء ماليهء مصر نقل مىشود

عدهء جميع اهالى مملكت مصر دو مليان و پانصد و هفده هزار و ششصد و بيست و هفت نفر ( 627 / 517 / 2 ) است .

از اين تعداد شصت و هشت هزار و ششصد و پنجاه و سه ( 653 / 68 ) كس تبعهء خارجه است . از اين جمله 753 نفر تبعهء دولت ايران است . اهل شهر غير از اهل سنت و جماعت چهار فرقه هستند : كاتوليك ، درثووريس ، موسوى ، يهودى .

اكثر قوانين و تنظيمات اين‌جا مثل قوانين ممالك متمدّنهء اروپا است ؛ مثلا هر متولّد و متوفّى و عقد نكاح را بايد به مباشرين ديوانى اظهار دارند و تذكره بگيرند كه از همهء اين‌ها سالى مبلغ‌ها ماليات مىگيرند . عمدهء واردات مصر از محصولات ارضيه است . مداخل حاصل ارضيهء مملكت مصر در سنهء ماضيه 800 كرور و 50 لك روپيه بوده است . روپيه معادل سه هزار دينار ايران است .