الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس ) — الصفحة ٩٦
كشته شدن ياران عثمان بن حنيف استاندار على بر بصره
كرده باشد مهاجران و انصار از بيعت با ما خوددارى خواهند كرد . ما نيز از كشته شدن خود ترسيديم و از روى ناچارى بيعت كرديم .
مرد بصيرى گفت : در خصوص عثمان چه كار كرديد ؟
طلحه گفت : ما موقعى عثمان را سرزنش كرديم و خواهان خوارى او بوديم ، اما بعد براى اين كه از اين بن بست بيرون رويم از روى ناچارى به خونخواهى وى برخاستيم .
مرد بصرى گفت : ما را به چه كارى فرمان مىدهيد ؟
طلحه گفت : براى جنگ با على با ما بيعت كنيد و بيعت خودتان را با على نقض كنيد .
مرد بصرى گفت : اگر على و لشكريان وى آمدند و همان را كه شما خواستيد از ما خواستند ، در آن صورت چه كار كنيم ؟
طلحه گفت : با على بيعت نكنيد .
مرد بصرى گفت : انصاف را رعايت نكرديد ، به ما فرمان مىدهيد كه با على بجنگيم و بيعت با او را نقض كنيم حال آن كه بيعت او بر گردن شماست . ما را از بيعت با كسى كه با شما بيعت نكرده است نهى مىكنيد . ما با على بيعت كرده‌ايم اگر بخواهيد مىتوانيم با دست چپ با شما بيعت كنيم .
سرانجام ، مردم گروه گروه شدند ، گروهى با عثمان بن حنيف و گروهى با طلحه و زبير .
جاريه بن قدامه نزد عايشه آمد و گفت : ام المؤمنين ، كشته شدن عثمان بر ما سهل‌تر است از اين كه تو از خانه‌اى خارج و بر اين شتر نفرين شده سوار شده‌اى . خداوند براى تو حرمت و پوششى قرار داده است . حرمت خود را حلال كرده‌اى و پوشش خود را به سويى نهاده‌اى .
هر كس جنگ و ستيز تو را ببيند گويى كشته شدن تو را ديده است . اگر خود بيرون آمده‌اى به خانه‌ات برگرد و اگر از روى ناچارى و اجبار بيرون آمده‌اى بازگرد و از خداوند رضا و خشنودى او را طلب كن .
كشته شدن ياران عثمان بن حنيف استاندار على بر بصره
كشته شدن ياران عثمان بن حنيف استاندار على بر بصره
پس از درگيرى ميان مردم بصره آنان تحت شرايط زير با همديگر صلح كردند :
دار الاماره و مسجد و بيت المال در اختيار عثمان بن حنيف باشد و ياران وى در هر جايى كه خواستند اقامت گزينند . ياران طلحه و زبير نيز در آزادى كامل باشند تا على به بصره آيد .
اگر پس از آمدن على همهء مردم با يك ديگر يك دل بودند ، هر كس به هر جايى كه خواست وارد مىشود و اما اگر مردم با يك ديگر اختلاف كردند در اين صورت هر گروهى از رهبر