الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس ) — الصفحة ١٦٧
نامهء عبد الله بن عمر به ابو موسى
مردم بجنگيم . آن گاه بر بالاى منبر رفت و چنين گفت : حسن برخيز و دربارهء اين دو مرد سخن بگو .
حسن برخاست و چنين گفت : مردم ، سخنان بسيارى در مورد ابو موسى و عمرو گفتيد .
آنان براى اين كه بر طبق قرآن حكم كنند فرستاده شدند ولى بر طبق هواى نفس خود حكم كردند . و هر كسى كه بر طبق هواى نفس خود حكم كند حكمش نافذ نيست . خطاب ابو موسى اين بود كه خلافت را براى عبد الله بن عمر قرار داد . وى با اين كار سه خطاى ديگر مرتكب شد ، اول : با عمر بن خطاب به مخالفت برخاست ، زيرا عمر از اين كه عبد الله خليفه شود خشنود نبود زيرا وى را اهل اين كار نمىدانست . دوم : مهاجران و انصار بر بيعت بر عبد الله بن عمر اجتماع نكردند . سوم : خود عبد الله بن عمر از اين كار آگاه نبود ، بنابر اين نه آن را رد كرد و نه آن را پذيرفت .
پس از آن على به ابن عباس گفت برخيز و سخن بگو . ابن عباس نيز برخاست و گفت :
مردم ، حق از آن مردمى است كه براى آن تلاش كنند . مردم در اين ميان دو دسته‌اند ، عده‌اى به حق راضىاند و عده‌اى از آن گريزان . ابو موسى براى رسيدن به هدايت در گمراهى افتاد و عمرو براى رسيدن به گمراهى در هدايت افتاد . وقتى كه آن دو با همديگر روبرو شدند ، ابو موسى از هدايت خود برگشت و عمرو به گمراهى خود ادامه داد . به خدا سوگند اگر آنان بر پايهء قرآن حكم مىكردند ، درست حكم مىكردند ولى آنان مطابق هواى نفس خود حكم كردند از اين رو در گمراهى افتادند .
پس از آن على به عبد الله بن جعفر گفت برخيز و سخن بگو ، عبد الله برخاست و چنين گفت : مردم ، اين كارى بود كه در مورد آن على داراى نظرى بود . وى به كسى رضايت داد كه كسى ديگر را مىخواست . شما ابو موسى را آورديد و گفتيد كه ما به او راضى هستيم . على نيز رضايت داد . به خدا سوگند ، آنچه را كه آن دو انجام دادند كار شام را اصلاح و كار عراق را فاسد نخواهد كرد . و حق على را نيز نمىتوان از بين برد و باطل معاويه را نمىتوان زنده كرد .
امروز با على هستيم همچنان كه ديروز نيز با او بوديم . سپس نشست .
نامهء عبد الله بن عمر به ابو موسى
نامهء عبد الله بن عمر به ابو موسى
وقتى كه عبد الله بن عمر از نظر ابو موسى در اين باره آگاه شد نامه‌اى به مضمون زير براى او فرستاد :